{"book":"adl0320","page":293,"text":"۲۸۸\nباز ناچار بخراب شدن میگشتیم و عدد کلانتر را میگذاشتیم، تا آنکه بموجب این دو قانون بالضرور\nعدد اصل را می یافتیم، مگر سرگردانی ما و شما در همین سوال ازین رهگذر بسیار بود که در سنجش غلط میکردیم\nلهذا بهتر آنست که اولاً مقسوم علیه را ملاحظه نموده هرگاه عدد ما قبل آخر آن هفت یا زیاده ازان یعنی\n۸ یا ۹ باشد عدد آخر یکی اضافه خیال کرده در مقسوم سنجیده شود که چند کرت در ان جای میشود\nاغلب بار اول عدد اصل را بیابد، چنانکه در مثال مذکور چون ما قبل آخر هفت است، اگر عدد آخر را ۴\nخیال میکردیم در ۹ زیاده از دو کرت نمیخورد، از واریافته میشد، اینقسم غلطی هاکمتر واقع میشود، تا انکه\nبعد تکرار و زیادت کارباز در سنجش هیچ غلط نمیکند، چون سوالات سراج الحساب ختم کند بعداً باید\nکه ازین سه چیز که مقسوم و مقسوم علیه و خارج قسمت باشد هر کدام چون مجهول شود از دوی دیگر\nمعلوم گردد، چنانکه مجهول بودن خارج قسمت همان است که تا حال کار شما بود، اما اگر مقسوم علیه مجهول\nشود، مقسوم را بر خارج قسمت تقسیم میکنیم تا مقسوم علیه برآید، و هرگاه مقسوم مجهول باشد چنانکه\nخارج قسمت ۳۸۶ و مقسوم علیه ۸۲۴ باشد این هر دو را با هم ضرب میکنیم حاصل ضرب یعنی\n۳۱۸۰۶۴ عین مقسوم باشد اگر این مقسوم معلوم واز دوی دیگر کدامی مجهول سازیم، بر معلوم\nآن دو عدد چون تقسیم کنیم لا محاله مجهول آن برآید چون اینکار خوب دانسته شما شد حال سوالهای عبارتی\nکتاب مذکور را کار میکنیم\n*\n۸۲۴\n۳۸۶\n۴۹۴۴\n۶۵۹۲\n۲۴۷۲\n۳۸۶(۳۱۸۰۶۴(۸۲۴\n۳۰۸۸\n۹۲۶\n۷۷۲\n۱۵۴۴\n۱۵۴۴\nو امید بخدای خود دارم که بر همین وقت سال دیگر این پسران سال اول بسا ل دوم حال در امتحان برابر بکر؟","chars":1388,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0320/00293.jpg","first_page":1,"last_page":351,"title":"[Ṭarz-i jadīd-i taʻlīm-i ibtidāʼīyah] [طرز جديد تعليم ابتدائيه]","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0320/293","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0320/canvas/293","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0320/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0320_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}