{"book":"adl0317","page":96,"text":"۸۷ باب دوم در بیان لزوم قصاص و عدم آن\n(۵۷۰) و اگر شخصی مجنون سلاح کشید بر کسی و کشت آن مجنون را کسی که بران سلاح کشیده\nبود عمدا بر قاتل دیت لازم میاید و اگر صبی سلاح کشید نیز همین حکم دارد (هدایه)\nاین هر دو در صورتیست که نجات بدون از قتل ممکن نباشد .\n(۵۷۱) اگر شخصی ذبح کرد کسی را به تیزی پاره نی بروی قصاص لازم آید زیراکه\nتیزی نی بمنزله سلاح است (حمادیه)\n(۵۷۲) اگر کسی پاره کرد شکم کسی را به نیزه که دران سنان نباشد یا به تیر که دران\nپیکان نبود و یا بچوب تیز بروی قصاص لازم گردد (حمادیه)\n(۵۷۳) اگر کسی ببیند که شخصی با زن او یا زن دیگر زنا میکند گر با عیال و محرم او\nباشد حاجت آواز دادن نیست و اگر عیال دیگری باشد ببیند اگر در حین فعل باشد درینجا\nنیز حاجت بآواز نیست و اگر در حین فعل زنا نبود در ملاعبه و بنای زنا باشد درینصورت برای\nاو آواز دهد اگر مانع نشود درینصورت قتل او حلالست و آنکس اگر او را بکشد قصاص لازم نیاید\nو در صور مذکور اگر زن مکرهه نباشد قتل او نیز روا است و اگر زن مکرهه باشد قتل او جایز نیست\nو تصدیق قاتل باثبات میشود (رد المحتار)\n(۵۷۴) هر که بکشد کسی را عمداً بروی قصاص لازم شود مگر در پانزده جا قصاص نیست:\nاول آنکه اگر پدر بکشد پسر را بر پدر قصاص لازم نگردد .\nدوم آنکه اولاد پسر خود را اگر کسی بکشد بروی قصاص عائد نگردد .\nسوم آنکه مادر پسر خود را بکشد بروی قصاص نیست .","chars":1189,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0317/00096.jpg","first_page":1,"last_page":197,"title":"Tamassuk al-quz̤āt al-Amānīyah تمسک القضات الامانية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0317/96","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0317/canvas/96","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0317/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0317_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}