{"book":"adl0317","page":93,"text":"باب دهم در بیان لزوم قصاص و عدم آن ٨٤\n\n(٥٥٦) اگر شخصی زهر خوراند کسی را باینطور که بدست او داد و او نمیداند که زهر است\nو یا در شربت او زهر آمیخت و او خورد آنرا و هلاک شد درینصورت قصاص و دیت لازم نمیآید\nمگر بر شخصیکه زهر داد حبس و تعزیر است (قاضیخان)\n(٥٥٧) اگر شخصی بزبر دستی کسی را زهر خوراند بنگرند مقدار زهر را اگر اینقدا\nباشد که از خوردن آن مهلکه غالب بود درینصورت برآنشخص قصاص لازم و اگر مقدار زهر اینقدر\nباشد که قتل از خوردن آن غالب نبود درینصورت بر عاقله آنشخص دیت لازم آید (قاضیخان)\n(٥٥٨) اگر کسی خنق کرد شخصی را و او از خنق هلاک شد دیده شود اگر خنق را\nآنقدر مدت دائم کرد که مرد آنکس در خنق برجانی قصاص است مثل قتل کردن بسنگ\nعظیم و چوب کبیر و اگر رها کرد خنق را قبل از موت او و آنکس مرد بعد رها کردن بنگرند\nمقدار زمانه خنق آنقدر باشد که دران انسان غالباً میمیرد برجانی قصاص است زیرا که\nخنق و قتل در قصد او بود و اگر مقدار زمانه آنقدر نباشد که انسان میمرد برجانی قصاص نیست\nزیرا که در قصد او خنق بود نه قتل پس باعتبار خنق عمد است و باعتبار قتل خطا است درینصورت\nدیت است (محیط برهانی)\n(٥٥٩) اگر کسی پاره کرد شکم کسی را و خارج شد رودهای او بعد از انشخص دیگر\nگردن زد بمجروح باشمشیر پس قاتل او همانشخص باشد که گردن زد و او قصاص کرده شود در صورت\nعمد و در خطا دیت بروی لازم آید و برآنکس که پاره کرد شکم او را ثلث دیت لازم\nو اگر پاره کردگی مذکور از جانبی بجانب دیگر بر آید یعنی از پهلوی بپهلوی دیگر یا از شکم بپشت","chars":1310,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0317/00093.jpg","first_page":1,"last_page":197,"title":"Tamassuk al-quz̤āt al-Amānīyah تمسک القضات الامانية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0317/93","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0317/canvas/93","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0317/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0317_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}