{"book":"adl0317","page":92,"text":"۸۳ باب دهم در بیان لزوم قصاص و عدم آن\n\nدیت است و همین حکم است در صورتیکه برهنه کند کسی را و نگهدارد بر بالای بام در شدت\nسرما و نگذارد او را تا آنکه بمیرد از سردی و همین حکم است در صورتیکه کسی را بسته بگذارد\nدر برف (ظهیریه)\n(٥٥٣) و اگر بیفکند از سطح مرتفع یا از کوه یا بیندازد در چاه کسی را اگر همچون موضعی است\nکه از ان نجات غالب باشد شبه عمد است و اگر نجات غالب نباشد عمد محض\nو موجب قصاص است (محیط)\n(٥٥٤) اگر کسی غرق کرد شخصی را در آب و مرد آنشخص اگر آب قلیل باشد که آنقد\nآب غالباً هلاک نمیکند و امید نجات باشد از ان بشنادری غالباً پس شبه عمد است نزد\nهمه علماء و اگر آب بسیار باشد و نجات از ان بشنادری ممکن بود و آنشخص بسته و زیر پا\nنباشد و شناوری میتواند نمود و با اینهمه مرد درینصورت نیز خطاء عمد است و اگر آب بسیار باشد\nکه نجات از ان ممکن نبود و عهد محض قصاص لازم میآید (محیط)\n(٥٥٥) اگر کسی را زهر داد شخصی و مرد آنکس از خوردن آن این مسئله بر سه وجه است\nیا زهر داد او را بجبر یا زهر داد و در خوردن آن جبر نمود یا در دادن و خوراندن جبر اصلاً نکرد\nدر دو صورت اول که جبر در دادن باشد یا در خوراندن اگر زهر مقدار کشتنی نباشد\nبر عاقله جانی دیت لازم میآید، و در صورت سوم که در دادن زهر و خوراندن اصلا جبری نباشد\nقصاص و دیت لازم نمیآید زیرا که او هلاک شد از فعل خود برابر است که آنکس زهر دانسته\nخورد یا ندانست که آن زهر است (ذخیره) اما جانی در هر سه صورت تعزیراً در نظارتخانه حبس لازم است.","chars":1285,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0317/00092.jpg","first_page":1,"last_page":197,"title":"Tamassuk al-quz̤āt al-Amānīyah تمسک القضات الامانية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0317/92","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0317/canvas/92","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0317/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0317_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}