{"book":"adl0317","page":16,"text":"مقدمه\n(۱۵) قصاص لازم می‌آید بکشتن کسی که وجب القتل نباشد بشرطیکہ قتل عمد بود (ملاجیری)\nقتل عمد آنست کہ بقصد بکشد کسی را بآلۂ قاتلہ زیراکہ عماراده است و استعمال آلۂ قاتلہ دلیل ظاهر\nبر عمد است (هدایہ)\n(۱۶) در قصاص دو حق جمع است یکی حق اللہ کہ از ان عالم از فساد خالی میشود ودوم حق\nالعبد کہ از ان تسلی ورثہ مقتول میگردد ( فتح القدیر)\n(۱۷) در قصاص حق العبد غالب است بر حق الله (عتابیه)\n(۱۸) حدود مثل قصاص است مگر در پنج مسئلہ :-\nاوّل آنکہ وارث را دعویٰ حد مورث خود نمیرسد و دعوی قصاص بوارث مقتول میرسد\nدوّم آنکہ در حدود ثابته عفو صحیح نیست اگرچہ حد قذف باشد بخلاف قصاص کہ وارثان مقتول عفو\nمیتوانند\nسوّم آنکہ تقادم مدّت مانع گواهی قتل نیست بخلاف حدود کہ بعد مدّت دران گواهی مقبول نیست\nچہارم آنکہ قصاص از اشاره و کنایہ گنگ ثابت شود بخلاف حدود کہ اگر گنگ باشاره اقرار کند\nمقبول نیست\nپنجم آنکہ قصاص موقوف بر دعویٰ ورثہ مقتول است بخلاف حدود کہ آن بر دعویٰ موقوف\nنیست مگر حد قذف که نیز موقوف بر دعویٰ است (الاشباه والنظائر)\n(۱۹) قصاص مثل حد است درین معنی کہ بشبہ ساقط شود و قصاص ثابت میشود بانچہ\nحدود ثابت میگردد (الاشباه والنظائر)","chars":1021,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0317/00016.jpg","first_page":1,"last_page":197,"title":"Tamassuk al-quz̤āt al-Amānīyah تمسک القضات الامانية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0317/16","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0317/canvas/16","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0317/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0317_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}