{"book":"adl0317","page":14,"text":"مقدمه\nمقدمة\n(در بیان معنی حدود و قصاص، و بعض مسائل که بدان تعلق دارد)\nتعداد مسائل\n(۱) حد در لغت بمعنی منع است و در شریعت عقوبت مقدره که حق خدایتعالی باشد\nآنرا حد گویند، لهذا قصاص حد نیست زیرا که حق عبد است و نیز تعزیر را حد نمیگویند، زیرا که عقوبت\nمقدر نیست (هدایه)\n(۲) حد پنج گونه است، یکی حد زنا دویم حد آشامیدن شراب سویم حد قذف چهارم\nحد سرقه پنجم حد قطاع الطريق (قاضیخان)\n(۳) شرط اجرای حد که بقتل نباشد آنست که شخص صحیح العقل وسلیم البدن و هوشیار\nو توانا کند، زیرا که بر مجنون و بیخود از نشه و مریض و ناتوان حد جاری نشود مگر بعد صحت و افاقه\n(محيط السرخسي)\n(۴) واگر حد بقتل نبود و بسبب زنا بر مریض حکم تازیانه شده باشد مهلت داده شود\nتا که از مرض به شود (هدایه)\n(۵) و فائده اصلی از حدود باز ماندن است از چیزیکه موجب مضرت برای مردم باشد\nو حفاظت دار اسلام از فساد، و طهارت از بدکاری حکم اصلی حدود نیست زیرا که طهارت بتوبه حاصل\nمیشود نه از اجرای حد لہذا حد بر کافر هم جاری میشود حال آنکه او را طهار اصلا نیست (التبيين)\n(۶) و ضرورت است که حد جاری نماید پادشاه یا کسی که مأمور باشد از طرف پادشاه\nبرای جاری کردن حدود (محیط السرخسی)","chars":1026,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0317/00014.jpg","first_page":1,"last_page":197,"title":"Tamassuk al-quz̤āt al-Amānīyah تمسک القضات الامانية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0317/14","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0317/canvas/14","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0317/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0317_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}