{"book":"adl0311","page":8,"text":"۵ جغرافیه طبعی و افریقا\nو نباتات گشته؟ باید دانست هر قدریکه حجم اضافه تر باشد در سرد شدن آن زیاده تر وقت صرف می شود - سه توپ آهنی را بگیرید - که در حجم تفاوت داشته باشند فرضاً یک توپ دارائی قطر یک گز است . و دیگری نیم گز قطر دارد و خورد ترین دارائی قطر سه انچ است الان هر سه را یک برابر حرارت برسانید وقتیکه فرضاً سرخ شوند حرارت را دور کنید می بینید که توپ خورد ترین اوّل سرد می شود در حینیکه بزرگ تری گرم است و بزرگترین بسیار گرم باید دانست که آفتاب ۱،۳۰۰،۰۰۰ چند حجم زمین است پس قرار تجربه و مشاهده زمین باید اوّل سرد شود - چنانچه سرد شده و قمر چندان سرد گشته که دران سکونت حیوان ناممکن است لیکن ضخامت و بزرگی آفتاب حرارت آن را محفوظ داشته است .\n(۲) این جمله اجرام سماوی و زمین که در فضا معلّق می باشند چگونه در فضا معلّق مانده در حرکات مقرره خود می پردازند . دلیل اینکه جمله اجرام جاذب و مجذوب یکدگراند این مسئله را نیوتن ( Newton ) هیئت دان و ریاضی دان انگلیس ثابت کرده و","chars":875,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0311/00008.jpg","first_page":1,"last_page":125,"title":"Jughrāfiyā-yi ṭabʻī va Afrīqā جغرافياى طبعى و افريقا","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0311/8","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0311/canvas/8","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0311/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0311_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}