{"book":"adl0311","page":17,"text":"می نمایند - شمس سیارات خود را از ضیای خود منور\nمی سازد ضیای شمس در مدت هشت دقیقه و هفده\nثانیه بزمین می رسد رفتار روشنی (۱۸۶۰۰۰) میل\nفی ثانیه می باشد حجمش معادل (۱۳۰۰۰۰۰) حجم زمین\nاست . و از باقی کواکب بما نزدیک تر است.\nآفتاب و دیگر ثوابت از ضیای ذاتی خودها می\nدرخشند . طوریکه چراغ برقی یا شمع از روشنی ذاتی\nخود می تابد در بدو نظر چنین می نماید که سیارات از\nهر حیث مانند ثوابت اند ولی در حقیقت تفاوت کلی\nدارند سیارات نور ذاتی را دارا نیستند بلکه حرارت\nو نور را از آفتاب اخذ نموده بجانب ما منعکس می\nکنند - مثلیکه یک آئینه بعیده از روشنی ذاتی معرّی\nاست اما بباعث پرتو آفتاب روشن گفته می شود -\nاگر فرضاً مثل شمع آفتاب را کسی خاموش کرده بتواند\nجمله ثوابت حسب معمول درخشان خواهند ماند ولی جمیع\nسیارات و اقمار و ماهتاب نظام آن شمسی بسبب\nفقدان ضیای شمس خود تاریک خواهند گشت .\nسمت الراس :- یک مقام آن نقطه در آسمان\nهست که عیناً بالای سر ما باشد .","chars":837,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0311/00017.jpg","first_page":1,"last_page":125,"title":"Jughrāfiyā-yi ṭabʻī va Afrīqā جغرافياى طبعى و افريقا","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0311/17","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0311/canvas/17","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0311/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0311_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}