{"book":"adl0311","page":107,"text":"جغرافیه طبیعی دافریقا\n۱۰۴\n\nدر بحر کلان اثر مد و جزر بسیار و در دریاهای شور کم وسعت خیلی کم محسوس می شود. چنانچه در بحیره روم خیلی کم محسوس می شود- و در بحیره اسود و بحیره خزر تقریباً هیچ احساس نمی گردد.\n\nارتفاع مد و جزر:- در وسط بحر بلندی مد کمتر می باشد- مگر وقتیکه موج با یک خشکه تصادم می کند و یا در کدام مصب دریا و یا خلیج تنگ داخل می شود آب موج بیک توده عظیم الشان جمع شده ارتفاع زیاد را نائل می گردد. مثلاً در بحر اطلس نزدیک جزیره سینٹ ہیلینا ارتفاع ۴ فت می باشد- و در وسط بحرالکاہل از یک فت بلند تر نمی شود- در خلیج فنڈی (بر ساحل مشرقی امریکای شمالی) مد تا بلندی هفتاد فت می رسد. و بر دہانہ ہگلی بلندی تا شش هفت فت- در رودبار انگلستان ارتفاع آن ۳۰ یا ۴۰ فت می باشد.\n\nسمت عمومی موج مد و جزر از شرق سوی غرب می باشد- باعث این است که زمین از غرب سوی شرق میچرخد ازین سبب حصص مشرقی بحر قوۀ جاذبه قمر را اولاً محسوس می کند- لیکن در بحر اطلس موج مد از جنوب جانب شمال جریان دارد. چرا که بحر تنگ و از","chars":897,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0311/00107.jpg","first_page":1,"last_page":125,"title":"Jughrāfiyā-yi ṭabʻī va Afrīqā جغرافياى طبعى و افريقا","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0311/107","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0311/canvas/107","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0311/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0311_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}