{"book":"adl0311","page":105,"text":"جغرافیه طبعی وافریقا\n۱۰۲\nنمی باشد بلکه همیشه پُر اضطراب و در حرکت است . بحر\nسه حرکت دارد.\n(۱) امواج (۲) مد و جزر (۳) روها .\n(۱) امواج :- هرگاه طوفان تند باد پیدا می\nشود. سطح آب را در حرکت می آرد . ازین موجهائی\nکلان کلان پدید می آیند این حرکات بالا و پائین سطح\nآب را موج می نامند .\n(۲) مد و جزر :- صعود و نزول متعاقب آب بحر\nرا مد و جزر نامند . و در هر روزی در عرصه ۲۴ ساعت\nو ۵۱ دقیقه دو دفعه واقع می شود. هرگاه آب دریا\nبلند شده بطرف ساحل جلو آمده آنرا می پوشاند .\nاین حرکت را مد خوانند و هرگاه برگشته سواحل را\nبرهنه نماید جزر گویند . مدّت شش ساعت آب بلند\nشده مدّ پیدا می شود و شش ساعت دیگر نزول می\nنماید جزر دست می دهد .\nعلت مهم حدوث مد و جزر :- اثر جاذبه شمس\nو قمر است مگر قوه جاذبه ماهتاب نسبت به آفتاب زیاده\nتر می باشد . چرا که آفتاب خیلی دور تر است -\n( بُعد هر یک را در نظام شمسی خوانده اید) پس وقتیکه","chars":804,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0311/00105.jpg","first_page":1,"last_page":125,"title":"Jughrāfiyā-yi ṭabʻī va Afrīqā جغرافياى طبعى و افريقا","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0311/105","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0311/canvas/105","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0311/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0311_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}