{"book":"adl0290","page":218,"text":"علم حساب ۱\n۲۱۱\nنموده مجموعه خورد را از مجموعه کلان تفریق کیند اگر\nباقی صفر باشد یا بر ۷ یا ۱۱ یا ۱۳ برابر تقسیم شود\nپس عدد مذکور بر ۷ یا ۱۱ یا ۱۳ برابر تقسیم خواهد\nشد - مثلاً ۹۸۱۲ بر ۷ برابر تقسیم میشود - لاکن بر\n۱۱ یا ۱۳ نمی شود - چرا که ۱۲۶ - ۹۸ = ۲۸ و ۲۸\nبر ۷ برابر تقسیم می شود - لاکن بر ۱۱ و ۱۳ نمی شود *\n۸۳ هرگاه یک عدد بر دو عدد دیگر علحیده\nعلحیده برابر تقسیم شود و دو عدد مذکور اجزای\nضربی مشترک نداشته باشند دران صورت عدد\nاول بر حاصل ضرب آن دو عدد نیز برابر\nتقسیم خواهد شد *\nاگر کدام عدد بر ۳ یا ۹ برابر تقسیم شود\nعدد دیگر نیز که از همان هندسه ها مرکب باشد\nبر ۳ یا ۹ برابر تقسیم خواهد شد *\nاگر هر یکی از دو عدد بر عدد سوم برابر\nتقسیم شود مجموعه یا فرق دو عدد مذکور نیز بر عدد\nسوم برابر تقسیم خواهد شد *\nاگر عددی بر کدام عدد دیگر برابر تقسیم\nشود هر ضعف عدد اوّل نیز بر عدد دوم","chars":783,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0290/00218.jpg","first_page":1,"last_page":1089,"title":"ʻIlm-i ḥisābعالم حساب","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0290/218","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0290/canvas/218","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0290/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0290_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}