{"book":"adl0290","page":102,"text":"۹۵ علم حساب ۱\n\nدریافت نمودن کل باقی آن باقی را که از عمل مذکور حاصل شود بر ۲ تقسیم کنید - مثلاً اگر ۷۸ را بر ۵ تقسیم کردن مطلوب باشد ۷۸ را در ۲ ضرب کنید حاصل ضرب یعنی ۱۵۶ را بر ۱۰ تقسیم نمائید - پس ۱۵ خارج قسمت و ۶ باقی می باشد اکنون ۶ را بر ۲ تقسیم کنید خارج قسمت که عدد ۳ است کل باقی مطلوب می باشد *\n\n۴- اگر کدام عدد را بر ۲۵ یا ۷۵ تقسیم کردن مطلوب باشد آن عدد را در ۴ ضرب نمودن حاصل ضرب را بر ۱۰۰ یا ۳۰۰ تقسیم کنید و برای دریافت نمودن کل باقی آن باقی را که از عمل مذکور حاصل شود بر ۴ تقسیم کنید *\n\n۵- اگر کدام عدد را بر ۱۲۵ تقسیم کردن مطلوب باشد آن عدد را در ۸ ضرب نموده حاصل ضرب را بر ۱۰۰۰ تقسیم کنید و برای دریافت نمودن کل باقی آن باقی را که از عمل مذکور حاصل شود بر ۸ تقسیم کنید *\n\nامثله نمبر ۱۸\nدر امثله ذیل طریق مختصر تقسیم را استعمال نمائید :-","chars":752,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0290/00102.jpg","first_page":1,"last_page":1089,"title":"ʻIlm-i ḥisābعالم حساب","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0290/102","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0290/canvas/102","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0290/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0290_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}