{"book":"adl0290","page":101,"text":"علم حساب ۱\n۹۴\nبر ۱۰۰ تقسیم کرده شود خارج قسمت ۳۲ ۵ و باقی\n۷۴ میباشد *\n۲- اگر عددی را بر چنین اعداد تقسیم\nکردن مطلوب باشد که طرف راست آن یک صفر\nیا زیاده اصفار باشند از مقسوم علیه صفرها را\nساقط کنید و همین قدر هندسه ها را از طرف\nراست مقسوم هم ساقط تصور نمائید و بعد از ان\nهندسه های باقی مانده مقسوم را بر هندسه های\nباقی مانده مقسوم علیه تقسیم کنید و برای دریافت\nنمودن کل باقی بطرف راست باقی که از تقسیم\nمذکور حاصل شده باشد هندسه های ساقط شده\nمقسوم را بنویسید - مثلاً اگر ۳۷۴۵ را بر ۷۰۰\nتقسیم کردن مطلوب باشد ۳۷ را بر ۷ تقسیم\nمی کنیم- پس ۵ خارج قسمت میباشد و ۲ باقی\nبنا برین کل باقی ۲۵۴ است *\n۳ - اگر کدام عدد را بر ۵ یا ۱۵ یا ۲۵ یا\n۴۵ تقسیم کردن مطلوب باشد آن عدد را در ۲\nضرب نموده حاصل ضرب را بر ۱۰ یا ۳۰ یا ۵۰ یا\n۹۰ بطریق (۲) مذکوره فوق تقسیم کنید و برای","chars":754,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0290/00101.jpg","first_page":1,"last_page":1089,"title":"ʻIlm-i ḥisābعالم حساب","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0290/101","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0290/canvas/101","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0290/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0290_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}