{"book":"adl0274","page":46,"text":"٤١\n\n(می) ادات استفهام است کلدیمی ؟ آیا امد ؟\n(نا) در فارسی ادات نفی است ناشاد .\n(وش) در فارسی ادات تشبیه است : ماهوش\n(هر) در ترکی و فارسی ادات تعمیم است : هر کس\n(هم) ادات اشتراك است . هم مذهب .\n(یا) برای تعجب ، تردید ، تاکید می آید .\nمثال\nبرای تعجب - اوده بوراده می یا ! : عجب ! او نیز در انجاست !\nبرای تردید - یا اولور یا اولماز : یا میشود یا نمیشود\nبرای تاکید - اكلادك يا : فهميدى !\n(اگر) در فارسی ادات شرط و در ترکی به افعال شرطیه لاحق شده ادات\nتاکید میشود مثلا اگر چالیشر سه ك آدم اولورسك : اگر کوشش کنی آدم میشوی\n(الا) عربی است و ادات استثناست مثلا ه پس اولور الا او : همه میشود مگر او\n(الی) عربی است و ادات انتها است مثلا الى غیر النهایه : تا نهایت.\n( اما ) در ترکی در مقام ادات شرط مستعمل است .\nمثلا كيت اما چابوق كل : برولکن زودبیا\n( اوه) در ترکی ادات تلذذ و نفرت است .\nمثال\nبرای تلذذ اوه نه كوزل صوايمشی : واه چه قدر آب خوش!\nبرای نفرت اوه آرتيق او صاندم : اوه مانده شدم دیگر\n(هی) در ترکی ادات ایقاظ و تهدید است .\nبرای ایقاظ هی آدم ایشگ یوقمی ؟ : او آدم کار نداری\nبرای تهدید دفع اول هی حریف : گم شو او حریف","chars":1014,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0274/00046.jpg","first_page":1,"last_page":55,"title":"Ṣarf-i Turkī muʼalif-i Muḥammad Naẓīf صرف ترکى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0274/46","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0274/canvas/46","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0274/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0274_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}