{"book":"adl0266","page":88,"text":"( ٨٥ )\n\nاست . چنانچه اول بواسطة همان کاغذ پران خود کشف نمود که برق عبارت از سیاله الكتريك است . همچنان برای دفع و رفع خرابی صاعقه نیز در سنه (١٧٥٥) سپر صاعقه را ایجاد و اختراع کرده است . نام فرنگی این آله (باراتونر) میباشد و عبارت از يك سيخ آهنییست که از شش تا نه سانتیمتر مربع قطر یعنی - کلفتی - داشته میباشد این سیخ آهنین را بر نوك يك ستون چوبی ربط میکنند و در نزديك بنای که آنرا از صاعقه محافظه کردن میخواهند برمی افرازند و يك نوك يك سيم مسى را با آن سیخ آهنین ربط داده دیگر نوك آنرا به برابری ستون چوبی که آن سیخ بران وضع شده است تا بزمین فرو می آرند و در نزديك آن يك چاهی میکنند که از پنج تا شش متر عمق داشته باشد و در درون آن چاه خاك زغال را میریزانند و نوك دیگر سیم مسی مذکور را دران چاه در میان خاک زغال فرو میبرند . وباین صورت صاعقه که بران بنا نازل شدنی باشد چون اول بران سیخ آهنین بسبب جذب و ناقلیتی که دارد میرسد . و همان سیم مسی همه سیاله الکتریکی صاعقه را بخود","chars":874,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0266/00088.jpg","first_page":1,"last_page":107,"title":"Muʻallim-i ḥikmat as̲ar-i Maḥmūd Ṭarzī معلم حکمت","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0266/88","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0266/canvas/88","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0266/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0266_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}