{"book":"adl0266","page":46,"text":"( ٤٣ )\nشاگرد ـ . آیا خاصیت این عنصر (حامض کاربون) چیست\nمعلم ـ . عنصر ( حامض کاربون ) بر خلاف\nعنصر ( مولدالحموضه ) میباشد . یعنی چنانچه گیس\nمولد الحموضه برای تنفس صالح وفائده مند است .\n( حامض کاربون ) مضر زندگانی و برای تنفس صالح\nنمیباشد . و از روی حسابی که حکما اجرا نموده اند. چنان\nمعلوم میشود که انسان در هر ساعت تقریباً بقدر دوازده\n(گرام) (۱) کاربون میسوزاند ، و چهل و چهار گرام\nحامض کاربون ازان حاصل نموده بخارج آنرا نشر\nمیدهد . لاجرم يك خانه که بدرازی سه متر و بر دو متر\nو بلندی دو متر و هفت سانیتمتر بوده باشد هرگاه در میان بیست\nو چهار ساعت هوای آن تازه نشود هوای آن خانه زهر ناك\nگردیده یعنی گیس حامض کاربون بر گیس مولدالحموضه\nغالب آمده هوای آن خانه موجب هلاك میگردد .\nشاگرد ـ . پس باین حساب معلوم میشود که\nدر دنیا هرانقدر حیوان و انسانی که موجود باشند\n(۱) غرام از وزنهای نویست که هزار غرام سه\nصدو بیست درهم میباشد ـ","chars":822,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0266/00046.jpg","first_page":1,"last_page":107,"title":"Muʻallim-i ḥikmat as̲ar-i Maḥmūd Ṭarzī معلم حکمت","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0266/46","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0266/canvas/46","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0266/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0266_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}