{"book":"adl0265","page":38,"text":"۳۳\n\nفصل در بیان تماثل و تداخل و توافق و تباین دو عدد\nچونکه فروض وارثان و مخارج فروض و تصحیح مسائل میراث همه عدد است و عدد موضوع علم حسابست و دانستن نسبت در بین دو عدد لازم است که بیان شود\n\nاسوه دو عدد تماثل شد\nعدد کم بیش را تداخل شد\nگوتباین چو عاد شد واحد\nشد توافق چو ثالثی زائد\n\nدر بین دو عدد اگر مثلین باشند نسبت تماثل است اگر عدد کم در عدد بیش داخل شود تداخل و اگر موافقت دارند توافق در وقت تقسیم شدن بعدد ثالث و اگر در بین عددین مفروضین ازین سه نسبت هیچکدام نباشد تباین است مثال تماثل ۲ و ۲ و مثال تداخل ۳ و ۹ و مثال توافق ۴ و ۶ عدد چهار و شش بعدد دو که ثالث است قسمت شود یعنی دو عدد که در یک مسئله آید نظر میندازند که با هم متناسبند یا نه غیر متناسب را متبائن نامند و متناسب بر دو قسم است اگر در مقدار و شکل با یکدیگر برابرند تماثل است چنانکه ۳ و ۳ و اگر یکی جزو دیگر است تداخل چنانکه ۴ و ۸ و عدد ثالث اگر جزو هر دو باشد توافق است چنانکه ۶ و ۸ که دو جز هر دو است و در بین هر دو توافق باین عدد ثالث است","chars":906,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0265/00038.jpg","first_page":1,"last_page":97,"title":"ʻUmdat al-farāʼiz̤, al-maḥshī bi-zubdat al-ʻarāʼiz ‏عمدة الفرائض، المحشى بزبدة العرائض‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0265/38","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0265/canvas/38","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0265/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0265_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}