{"book":"adl0265","page":14,"text":"در فرائض برای قوم عرب\nلازم آمد حساب و علم ادب\n\nعجمی را نباشد این افهام\nجز بضبط تمام و رسم سهام\n\nفارس این مساحت میدان\nموجزش را بنظم کرد بیان\n\nشرح و تفصیل سفته و سفته و بیان\nمینمایم برای خلق عیان\n\nکسب ابی طانہ عرب اہل حشم\nکردام سیب ہم بعالم عجم\n\nهر که میراثی ذوی الفروض محرم\nارث گیرد بقدر فرض و سهم\n\nمخرج مطلبش ز قرآنست\nوز حسابش دلیل و برهانست\n\nنام شد علم قد الفرائض دین\nبحقیقت چنانکه هست یقین\n\nکفت ناظم بوارثان علوم\nبزبان دری باصل فهوم\n\nاولا مال مرده ده در دین\nگر مراوراتعلقی است بعین\n\nبیان واقع است یعنی در حینیکه از مرد غیر مال مرهون نمانده باشد دین مرتهن\nاز ان ادا شده از باقیمانده آن سامان میت شود اگر هیچ نمانده باشد سامان مرد\nبروار ثانست که نفقه برایشانست و اگر وارثان نباشند و یا ذیق مسکنت\nباشند بر بیت المال و اگر بیت المال هم نباشد بر آنان که در دین برادر هستند\nو در کیش برابر چنانکه در دیار هندوستان و بلاد روس و غیره از تسلط غیر دین","chars":842,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0265/00014.jpg","first_page":1,"last_page":97,"title":"ʻUmdat al-farāʼiz̤, al-maḥshī bi-zubdat al-ʻarāʼiz ‏عمدة الفرائض، المحشى بزبدة العرائض‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0265/14","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0265/canvas/14","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0265/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0265_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}