{"book":"adl0263","page":50,"text":"( ٤٣ )\n( هفتم )\nممالک ( سودان ) است که بر سه قسم تقسیم شده است سودان شرقی ، \nسودان وسطی . سودان غربی .\nدر سودان وسطی یکچند حکومت های اسلامی خود آن مردم موجود\nاست که مشهور ترین آنها (وادای) ، یا « وادی » ( بورنو ) ( سوقو طو ) یا\n« سکوتو » ( ادامای ) یا « ادامو » می باشند . ( چاد ) نام تالاب مشهور\nدر سودان وسطیست .\n( سودان شرقی ) عبارت از ( سودان مصری ) است که قبل ازین مذکور\nگردید ( سودان غربی ) عبارتست از سواحل ( سنه غامبیا ) یا « سنی گمبیا »\nیا ( گینۀ شمالی ) که قبیله‌های مشهور آن ( ماندنیقو ) ( اشانتی ) ( داهومی)\n( « دهولی » نام دارند . در سودان غربی دولتهای ( فرانس ) ، وانگلیز ،)\nو پورتگیز ) مستملکات را مالک میباشند .\n( هشتم )\nمملکت ( سنۀ غامبیا ) است که شهر ( سن لوئی ) یا« سنت لوئس » مرکز\nاداره مستملکۀ ( فرانس ) ، و شهر ( باتور ) یا « باترست » مرکز ادارۀ\nمستملکۀ ( انگلیز ) ، وشهر ( بولام ) که در حوضۀ (بیساغوس ) یا « بیسز »\nواقعست مرکز ادارۀ مستملکۀ ( پور تگیز ) درین مملکت شمرده میشود .\n( نهم )\nمملکت ( گینۀ ) یا« کنی ،شمالی ) ست که دولتهای ( انگلیز )و (فرانس)\nدران مستملکات را مالک میباشندکه اراضی (قوماسی)یا« کماسی » از انگلیزها\nو (ابومی) ازفرانسویها میباشد . اراضی( لاغوس ) « لا گوس » وحکومت\n( اشانتی ) رانیز که در گینۀ شما لیست انگلیزها بدست آورده اند . حکومت\n( قونغ )دزگانک که در زیر حمایۀ ( فرانس ) است از مستملکات فرانس\nشمرده میشود .\n( دهم )\nحکومت ( لیبریا ) یا « لائی بیریا » ست ( که مون رودیا ) یا«مان رودیا»\nمرکز ادارۀ آنست","chars":1348,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0263/00050.jpg","first_page":1,"last_page":85,"title":"Mukhtaṣar-i jughrāfiyā-yi ʻumūmī Maḥmūd Ṭarzī مختصر جغرافياى عمومى Sirāj al-Akhbār Afghāniyah","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0263/50","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0263/canvas/50","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0263/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0263_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}