{"book":"adl0263","page":37,"text":"(۳۰)\n\nوسختیست . مردم آن به (هزاره) موسومست که از جنس (موغول، و تاتار)\nمیباشد . بشکل وقیافه به (ژاپانها) مشابهت تمام میرساند و خیلی کاریگر\nوتوانا مردمانی هستند .\nگرشك، پشت رود، سیستان، فراه نیز از حاکم نشینها یست که در سمت غربی،\nوخوست، وزیری، لهوگرد وچرح در جهت جنوبی واقعست حاكم نشينی\n(كوهستان) ياانكه (كوهدامن) وحاكم نشينى (پنجشير) نيز از حاکم نشينهای\nبسیار معتنا و خیلی خوش آب وهوای شهر کابل شمرده میشود .\n\nچهارم\n\nممالك آسيای رويست که برسه قسم منقسمست :\nاول - (سيبريا) یاه سانی بریاست که پنج ونیم مليون نفوس دارد وجهت\nشمالی قطعه آسیاز اتشكيل میدهد خیلی سرد و خنك يك مملكتيست زمستان\nآن نه ماه دوام میورزد . مساحه سطحيه آن نسبت بمقدار نفوس آن خیلی افزونتر\nاست . مرکز اداره آن شهر (طو بولسق) یا « تو بالسك » است . « او\nمسق، طومسق» «اومسك» «تومسك» نيز از شهرهای مشهور آنست .\nدوم - (ترکستان روسی) است که آنرا (تاتارستان) بنام دیگر\n(آسیای وسطی) نیز میگویند . بقدر هفت مليون نفوس دارد که جمله آن\nاسلامست . مرکز اداره آن شهر (طاشكند) است (سمرقند، وخوقند)\nنیز از شهرهای مشهور آنست .\n(بخارا)، و (خيوه) دو حکومت (خانی) مستقلیست که در زبر حمايت\nروس میباشد . خانی بخارا يك مليون و دوصد هزار نفوس، وخانی خيوه\nهشتصد هزار نفوس دارد . این هردو حکومت اسلام است\nسوم - مملکت (قافقاسيا) ياه كا كيشيا، است که بقدر نه مليون نفوس\nدارد . و اكثر آن مسلمانست . مركزاداره آن شهر تفلیس میباشد .\n\n(پنجم)\n\nممالك عجمستان بنام ديكردولت علیه (ایران) است كه يك حكومت (شاهی)\nمستقلی اسلام میباشد . اگرچه در کتابهای جغرافیا نفوس ایران رادر مابین ده\nودوازده ملیون نفوس مینویسند ولی چون تحریر نفوس اجرا نشده این مقدار\nتخمینی شمرده میشود .","chars":1500,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0263/00037.jpg","first_page":1,"last_page":85,"title":"Mukhtaṣar-i jughrāfiyā-yi ʻumūmī Maḥmūd Ṭarzī مختصر جغرافياى عمومى Sirāj al-Akhbār Afghāniyah","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0263/37","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0263/canvas/37","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0263/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0263_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}