{"book":"adl0263","page":35,"text":"( ٢٨ )\n\nمحبوب القلوب ما اعلیحضرت ( سراج الملة و الدین امیر حبیب الله خان ) بنا و تاسیس\nیافته است . مکتبهای ابتدائیه محله ها نیز بایکدرجه افزون و اصلاح شده است .\n\nدوم — ولایت نائب الحکومه نشین ( قندهار ) است که در سمت جنوبی\nافغانستان واقعشده است . مرکز نائب الحکومه نشین این ولایت خود شهر\n( قندهار ) است که ( ٣٠٠٠٠ ) نفوس را مالك ، و بشرافت موجود بودن خرقه\nمبارك حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و اله و سلم شرف عظیمی حاصل کرده است .\nشهر مذکور دورادور با يك قلعه منظم اصول قدیمه محاطست و چاربازار\nواسع و مستقیمی دارد که در وسط آن ( چارسو ) واقعشده است دو جوی بزرك\nدر نفس شهر جاریست که شهر را ابیاری میکند وادی ( ارغنداب ) که نهر\nبزرگیست خیلی میوه خیز و بالطلاقت يك وادی ایست . ( شهر کهنه ) نام خرابه\nزاری در نزديك قندهار است که از آثار عتیقه مشهوری شمرده میشود .\nمعدن طلای بسیار مشهوری نیز در قندهار موجود است که خیلی طلای\nاعلی و وافری ازان میبراید .\n\nسوم — ولایت نائب الحکومه نشین ( هرات ) است که در سمت غربی\nافغانستان و قریب حدود ایران واقعشده است . شهر ( هرات ) در کنار نهر\n( هری رود ) با يك قلعه بسیار متین و محکمی بناشده است . این شهر بسیار قدیم\nيك شهر یست . اثار عتیقه بسیاری درینشهر موجود است نفوس موجوده\nشهر هرات ( ٥٠٠٠٠٠ ) است .\nاینشهر از نقطه نظر عسکری بسیار مهمست . قالین و كرك و نمد های خوب\nدران ساخته میشود ، و الحاصل هرات يك شهر تجارتی و عسکری میباشد .\n\nچارم — ولایت ( ترکستان افغانی ) است که در سمت شمالی افغانستان\nو قریب حدود ( ترکستان روسی ) واقعست مرکز این ولایت ( مزار شریف )\nاست که در کنار خرابه زار ( بلخ نام شهر بسیار قدیم افتاده است زمینهای\nاینولایت حاصلخیز ، و اکثر آن دشت است . نهر ( جیحون ) اینولایت را از\n( ترکستان روسی ) تفریق داده است .","chars":1560,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0263/00035.jpg","first_page":1,"last_page":85,"title":"Mukhtaṣar-i jughrāfiyā-yi ʻumūmī Maḥmūd Ṭarzī مختصر جغرافياى عمومى Sirāj al-Akhbār Afghāniyah","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0263/35","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0263/canvas/35","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0263/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0263_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}