{"book":"adl0263","page":18,"text":"( ۱۱ )\n(لیمان صنعی) ، واگر قدرتی باشد آنرا ( لیمان طبیعی ) میگویند .\n( آبنا ) : ـ دره‌های تنک دریائیست که آبهای بحر از میان دو کوه یادو\nجزیره یادو خشکه گذشته باهمدیگر بیامیزد .\n( نهر ) :ـجویهای بزرك آب شیرینست که یکسر به بحر يابك تالاب بزرك\nبیامیزد. ( منبع ) جای برآمدن ؛ و ( مصب ) جای آبریزش آن به بحر است .\n( جوی ) :ـچیز یستکه برای آبیاری زمین ها و آوردن آبها بدست انسان\nکنده شده است .\n(کانال ) :ـجویهای بزرك کنده شدگی دست انسانهاست که برای آمیختن\nآب يك بحررا بدیگربحر،یاآب يك نهررا بدیگر نهر کنده میشود .\n( تالاب یا کول ):ـآبهای ایستاده ایست که از هرطرف باخشکه احاطه شده باشد .\nتالاب آب شیرین و آب شور هر دو رقم موجود میباشد .\n( حوض ):ـچیزیست که برای ساختن و تعمیر کردن کشتیها در لیمانها کنده\nو باآب پرمیشود .\nسوالهای امتحان\nجغرافیا از چه بیان میکند . شکل زمین چسانست ـ سطح زمین عبارت ازچیست.\nکره مجسمه چیست ـ کره مسطحه چیست. خریطه چه چیز است ـ زمین برچند قطعه\nتقسیم شده است ـ جهات اصلیه چند است. نامهای شان چیست ـ در خریطه‌ها چسان\nنشان داده شده است ـ جزیره و جزیره نما چیست ـ دماغه چگونه است . کوه\nو کوههای متسلسل چیست . برزخ و در بند چیست . بحر چیست ـ بحر خارجی\nبرچند قسم تقسیم شده است ـ نامهای شان چیست . بحرداخلی چگونه است ـ خلیج\nولیمان چیست ـ آبنای ونهر و کانال چیست .","chars":1176,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0263/00018.jpg","first_page":1,"last_page":85,"title":"Mukhtaṣar-i jughrāfiyā-yi ʻumūmī Maḥmūd Ṭarzī مختصر جغرافياى عمومى Sirāj al-Akhbār Afghāniyah","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0263/18","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0263/canvas/18","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0263/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0263_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}