{"book":"adl0263","page":17,"text":"(صحرا) : - که بفارسی دشت میگویند . زمینهای صاف فراخ و همواریست که\nجنگل در آن نیست\n(جنگل) : - زمینها ئیست که بادرختان بسیار و انبوه مستور شده باشد .\n(چول) : - زمینهای بی گیاه وبی علف است .\n( جبل ) : - که بفارسی کوه میگویند برآمده گیهای بلند و پرسنک\nزمین است.\n( جبال متسلسله ) : - کوههای باهمد یگر مربوطیکه مانند زنجیر باهمدیگر پیوسته\nشده تابسیار جاها درازشده رفته باشند .\n(کوه آتشفشان ) : - بعضی کوهها ئیست که از تالاق آن آتش و دود میبرآید .\n( دربند – یادره ) : - گذر گاه های تنگیست که در مابین دو کوه واقع\nشد باشد .\n(ساحل ) : - زمینها ئیست که با کنار دریا متصل باشد .\n( احوال آبها )\n(بحر) : - آب شور یکسه حصه کره زمین را فرا گرفته آنرا (بحر) میگویند .\nبحر بر دو قسم میباشد که یکیرا (بحر خارجی) یعنی بحر بیرونی دیگریرا (بحرد اخلی)\nیعنی بحر درونی میگویند بحر خارجی يك آب بسیار بزز کیست که همه اطراف\nزمین را احاطه کرده است و آنرا محیط نیز میگویند و بر پنج قسم تقسیم شد است :\nاول بحر (محیط غربی) (۱) یا بحر اوقیانوس. دوم (بحر محیط كبير) یا بحر الكاهل.\nسوم (بحر محيط هندی). چهارم (بحر منجمد شمالی). پنجم بحر (منجمد جنوبی)\n( بحرهای داخلی ) : - آبهاییست که از بحرهای محیط پنجکانه جداشده در میان\nخشکها در آمده است . و آنرا بحیره نیز میگویند .\n( خلیج ) : - آبهای بحر است که سه طرف آنرا خشکه فرا گرفته باشد و از یکطرف\nبأبحر بزرك متصل باشد .\n(لیمان) یا (حوضه) خلیجهای کوچکیست که در زمانهای بادهای تند و طوفان\nکشتیها در آنجا محفوظ میمانند. هر گاه بواسطه صنعت دست انسان ساخته شده باشد انرا\n(۱) بحر محیط غربی را ( بحر محیط اطلسی ) يا (اتلانتيك) نيز ميكويند .","chars":1444,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0263/00017.jpg","first_page":1,"last_page":85,"title":"Mukhtaṣar-i jughrāfiyā-yi ʻumūmī Maḥmūd Ṭarzī مختصر جغرافياى عمومى Sirāj al-Akhbār Afghāniyah","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0263/17","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0263/canvas/17","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0263/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0263_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}