{"book":"adl0263","page":11,"text":"(٤)\n\nدرس روز اول\nآغاز بمقصد\nای اولاد های هوسکار علم وفن، ای نونهالان چمنستان وطن!\nپادشاه معظم محبوب القلوب معارفپرور، اب اشفق ارحم لطف كسترما اعليحضرت (سراج الملة والدين) محض برای اكتساب علم ودانش شما مكتب فيوضات مكسب (حربيه سراجيه) را بنا فرمود. برای امر اداره و حسن تعلیم شما معلمان فضیلت مند را از جاهای دور طلب فرمود.\nاین بناء واین تأسیس در وطن مقدس مايك اختراع وایجاد نوی شمرده میشود که تاحال دیگر پادشاهان سابقه را میسر و نصیب نشده بود این پادشاه بادانش ودین مقدس ما براین تأسیس نافعه موفق و کامیاب آمدند.\nاولادها! قدر این نعمت را بشناسید، در راه این پادشاه مقدس محبوب القلوب خودجان فدا کردن را شرف عظیم بشمارید. در راه تحصیل علم و عرفان کوشش ورزید. زیرا علم و عرفانست که انسان را انسان میسازد و از حیوان و جماد تفریق میدهد.\nکوشش ورزید، مكتسبات علمیه وفنیه خود را بیفزائید که وطن ازشما مستفید شود. پادشاه از شما راضی گردد، ملت از شما برخورد.\nاین عاجز که بشرف معلمی جغرافیا، و تاریخ و انشاو کتابت شما مفتخر میباشم چون امسال اول دخول شما درین مکتب فیض مکسب است، ازانرو در تعلیم شما يك راه بسیار کوتاه و آسانی در پیش گرفته ام تادهن و فکر شما مانده نشود، وزودتر بمنزل مقصود ـ که دانستن و باخبر شدن از چگونگی فن جغرافیاست ـ واصل شوید.\nبسیار اطفالی در شما خواهد بود که تاحال نام جغرافیا را هم نشنیده اند، حالآنکه جغرافیا بسیار علم نافع ومفیدیست که تحصیل آن برای انسانها از لواز ضروریه دیده میشود جغرافیا از احوال زمین بشما آگاهی می بخشد، حضرت","chars":1342,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0263/00011.jpg","first_page":1,"last_page":85,"title":"Mukhtaṣar-i jughrāfiyā-yi ʻumūmī Maḥmūd Ṭarzī مختصر جغرافياى عمومى Sirāj al-Akhbār Afghāniyah","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0263/11","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0263/canvas/11","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0263/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0263_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}