{"book":"adl0262","page":116,"text":"= ١١١ =\n\nموسوم است از حکمت اخلاق بحث میراند که در یکچند ورق مختصر بسبقهای بسیار پرعبری انسانرا رهبری میکند ، وتنها برای اطفال پنج ده ساله نی بلکه برای مردان چهل ساله بیشتر مفید و زیاده تر نافع شمرده میشود. مثلاچون این دو بیت ذیل را بشنویم تصدیق خواهیم کرد که این کتا بر امر دمان چهل ساله باید بخواند ، و پند از ان بردارد :\nچهل سال عمر عزیزت گذشت مزاج تو از حال طفلی نگشت\nهمه با هو او هوس ساختی دمی با مصالح نپرداختی\nمقصد عاجزانه ما از تذکار پنج کتاب در ینجا تنهايك کتاب سوم آنست که آنرا ( محمود نامه ) بنام دیگر ( محمود ایاز ) مینامند این محمود نامه صرف يك ديوانچه مردفیست که در هر ردیف یعنی هر حرف حروف تهجى يك يك غزلی دارد که هر غزل آن نیز مرکب از هفت هفت بیت است .\n( ادب در فن ) نام ديوانچه عاجزانه مانیز در خصوص ردیف ، وتعداد ابيات غزلها تقريباً محمود نامه را پیروی و تقلید نموده است . اما در اصل موضوع فرق بسیاری در مابین این دو محمود نامه ها دیده میشود. محمودنامۀ پنج کتاب از لطافتهای می و پیاله ، از گل ولاله ، از باده وساده ، از حسن وجمال ، از خط وخال ، از غنج ودلال ، و امثال آنگونه حال واحوال بسط مقال دارد . محمود نامۀ ادب در فن از کلمات غليظه وثقيلۀ طوپ ، تفنگ ، زغال سنگ ، الكتريك ؛ بايقوتاژ ، تلگراف ، ریل و امثال آنچنان چیزهایی که از لطافت ونزاکت ادبیه هیچ اثری دران دیده نمیشود سخن میزند .\nهیچ شبهه نیست که ادیبان سخن سنج برهر دو محمود نامه ها از انتقاد واعتراض خود داری نخواهند توانست . محمود نامۀ پنج کتاب را اگرچه درفن شعر که شعبۀ مهم ادبیاتست موافق ومطابق خواهند یافت ، زیراشعر از زمانهاست که بر بیان می نوشی و محبوب پرستی بنا یافته علی الخصوص","chars":1463,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0262/00116.jpg","first_page":1,"last_page":169,"title":"Parāgandah majmūʻah-ʼi ashʻār / Maḥmūd Ṭarzī پراگنده :پراگنده","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0262/116","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0262/canvas/116","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0262/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0262_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}