{"book":"adl0259","page":543,"text":"( ٤٧٢ )\n\nنهر آبشار و جنگل فاروست روان گردیده نظر کنیم . لاوهائیکه بآنطرف روان کر\nدیده بعد از انکه مجرای نهر آبشار را پر کرديك شعبه آن بخدمت سوختاندن نهر مرسی و\nيك شعبه آن بسوختن جنگل فاروست کمر همت بسته جنگل را آتش داد.\nحیوانات پرنده و چرنده که در جنگل هستند بکمال دهشت و وحشت باینطرف\nو آنطرف در تکاپوشده اند . مهاجران بیچاره از دیدن انحالت جزیره دل و جگرشان\nکباب میشود . و گاه بر حال خود و گاه بر حال جزیره اشکریز حسرت میگردند . و\nبواقعیکه منظره جزیره خیلی جانخراشست درختان سبز جنگل سرا سر محو گردیده\nبجای آن طبقه های سیاه سیاهی از انجماد یافتن مواد مذابه معدنیه قایم گردیده ، آب\nصاف ورا کد تالاب لطیف غرانت خشك شده بجای آن لاوهای حمیم آسای جهنمی\nجاگیرشده ، و از سر دیوار غرانیتها و از بکنار ساحل ریختن گرفته بسوی بحر در جریان\nآمده است . در نهرهای قریق روز و آبشار و مرسی يك قطره آب باقی نمانده ، سبزه زار\nها و چمنزار ها را حالت پردهشت بلا استیابی در بر گرفته.\nمهاجران بیچاره لحظه بلحظه منتظر هلاك خودنشسته اند ، غرانیتها وز را بالمجبو\nریه ترك داده در جای کشتی سازی خود غژدی از بادبان کشتی سفیدی برپا کرده منتظر\nموت نشسته اند . ولی لحظه از تیشه زدن و اره کشیدن فارغ نیستند و امید دارند که\nاگر تا به ده روز دیگر اجل امان شان بدهد کشتی خود را در دریا بندازند .\nاز وقت پریدن قله کوه و جریان یافتن سیلاب لاوتا به امروز که هشتم ماه مارت است\nحال بهمین منوال گذشت . اما روز نهم ماه از زروه كوه يك ستون عظیم پردهشت دود\nو بخار بقدر سه هزار قدم به جو اهواصعودیافت که از نظارۀ پرهیبت و صدای جانخراش پر\nسرعت آن مو براندام ولرزه بر اجسام بینندگان افتاد . مهندس دانست که دیوار مغا\nرة داقار به تضییق و فشار بخارات داخلیه مجرای وولکان مقاومت نیاورده از هم پاره\nپاره گردیده است و آبهای بحر در درون مرکز آتشین زمین بريخته است . و در حال\nآن آبها به بخار مبدل شده این ستون عظیم و خم را حاصل نموده است . اما مجرای دهنه","chars":1698,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0259/00543.jpg","first_page":1,"last_page":559,"title":"Jazīrah-ʾi panhān ‏جزيرۀ پنهان‏ Île mystérieuse. Persian","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0259/543","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0259/canvas/543","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0259/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0259_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}