{"book":"adl0259","page":497,"text":"- ( ٤٢٨ ) -\nسعیت در آن شکافته گیها و چقور یها نیز درآمده اجرای کشفیات نمود .\nدرین اثناء مهندس بر سر تپه يك چقوری بسیار عمیقی برآمده بود که ازین گودال بعضی صداهای پردهشت و مهیبی از زیر زمین مانند غرش رعد میبرآمد ، و آن صدا در سنگهای کهسار پیچیده يك عكس صدایی بعمل میآورد . این چقوری که صدا ازان میبرآمد بقدر صد مترو عمق داشت .\nژه ده ئون نیز اینصداهای مهیب راشنیده دانستند که حرارت مرکزیه ارض باز به اشتعال و انبساط کردن آغاز مینهد یعنی کوه آتشفشان از دردهن فرانکلن بازبنای آتشفشانی وشعله وری را دارد . ژه ده ئون گفت :\n— معلوم میشود که وولکان سراسر منطفی و خاموش نشده بوده است !\n— بلکه منطفی بوده ولی بعد از انکه ما و شما در ان گردش کرده ایم باز بعضی انفعالات داخلی بظهور آمده باشد . زیرا هر کوه آتش فشانی که منطفی دیده شود بازهم استعداد فطری در شعله وری میداشته باشد .\n— اما اگر کوه ما به آتش فشانی آغاز نهد برای جزیرهٔ ما موجب تهلکه نخواهد گردید؟\n— گمان نمیبرم ! چرا که کوه ما مجرا یعنی منفس دارد آتش از ان منفس و مجرا شعله ور میگردد، و مواد مذابیهٔ معدنیهٔ او از مجراهای که سابق پیدا کرده جاری شده میرود.\n— اما اگر آن مواد آب کشته مذاب شده که آنر الاوه میگویند بر مجراهای قدیم خود نرفته بدیگر طرف یعنی بطرف منظرهٔ وسیعهٔ ما وجنگل فاروست مجراهای نو کشیده روان گردد ؟\n— وولکانها هر چیز میتوانند ! اگر يك زلزلهٔ بسیار شدیدی بعمل آورده تبدیل مجرا ومنفس نماید اینهم ممکنست !\n— اما دو دیکه اشتعال وولکانرا اعلان کنندندیدیم .\n— نی هنوز از دود اثری نیست! بلکه در مجرای وولکان بمرور ایام سنگها و خاکهای بسیاری گرد آمده مجرا را بند کرده باشد . اما این خاکها و سنگها در پیش قوهٔ شدیدهٔ","chars":1475,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0259/00497.jpg","first_page":1,"last_page":559,"title":"Jazīrah-ʾi panhān ‏جزيرۀ پنهان‏ Île mystérieuse. Persian","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0259/497","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0259/canvas/497","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0259/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0259_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}