{"book":"adl0259","page":379,"text":"- ( ۳۲۰ ) -\n\nآورد بسازد چنانچه در اول امر بازداش شیشه سازی را کرم کرده یکچند عدد بوتلهای\nدهن فراخ شیشه ئی بعمل آورد . و در میان آنها حامض آزوت پر کرده دهن شیشه\nهای مذکور را با چوبهای کاك محکم کرده از وسط آن کاکها يك يك لوله میان خالی شیشه\nئی دیگر را که یکطرف آن با قماش و گل پخته گرفته شده بود داخل گردانید . از طرف\nباز لوله ها پوتاس نام جوهر یکه مهندس از بسیار نباتات حاصل کرده بود ریخت که بآن\nترکیب پوتاس و حامض آزوت بواسطه گل پخته با یکدیگر رابطه پیدا کردند .\nبعد از ان دو عدد میلهای جسی باريك را یکی در میان لوله پوتاس و یکی را در میان\nشیشه حامض آزوت فرو برده در حال يك جریان الکتریکی حاصل آمد که از میل جس\nشیشه در میل جس لوله برفتن آغاز نهاد این دو میل جسی را نیز بدوسیم آهنیی که\nحاضر شده بود مربوط نمود كه يك سيم الكتريك منفى و يك سيم الكتريك مثبت کردید.\nاینست که پیل تلگراف باینصورت ساده و لی بسیار ماهرانه بعمل آمد که بواسطه این\nپیلها غرانینها و ز بآغل مربوط میگردد .\nدر ۶ ماه شباط چوبهای تلگراف را از غرا نیتها و زتا به آغل به مسافه صد صد\nقدم از همدیگر دور بزمین نشاندند . و بر هر ديريك يك يك شيشه كه آنرا « آلت تجریده\nمینامند نصب کرده سیم ها را بر آن پیچانیده تا به آغل کشیدند . چند روز بعد غرانینها\nوز و آغل با يك سیمى بهم مربوط گردید که جریان الکتریکی در هر ثانیه بسرعت صد\nهزار میل بر آن سیم بدور و سیر آمد . یکعدد پیل برای غرا نیتها و زیکعد د پیل برای آغل\nساخته سیمهار ابدآن مربوط نمودند . حالا کار موقوف بر ساختن « مانیپتوره» یعنی\nآلت تلگراف گرفتن و « ما نیپلاتور » یعنی آلت تلگراف دادن ماند که آنرا نیز مهندس\nماهر فنون شناس بطرز بسیار ساده و بسیطی بعمل آورد . در هر دو مرکز یعنی آغل\nو غرانیه، او زسیم تلگراف را در حالتی که مجر د بود بر روی «الکترونه مان» نام آلتی که\nعبارت از آهن پاره نرمی بود به پیچانید که به اینو اسطه بمجردیکه جریان از پیلها آغاز کند\nالکتریک از سیم مجرد گذشته و بر آهن دور کرده بواسطه زمین باز پس به نقطه که از انجا ظهور","chars":1755,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0259/00379.jpg","first_page":1,"last_page":559,"title":"Jazīrah-ʾi panhān ‏جزيرۀ پنهان‏ Île mystérieuse. Persian","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0259/379","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0259/canvas/379","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0259/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0259_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}