{"book":"adl0259","page":287,"text":"- ( ٢٤٢ ) -\nآب آبشار بکمال سهولت و آسانی چرخ مذکور در ابواسطه پروانه ها بسرعت و تیزی بدور\nمی آورد . یکسر محور این چرخ پروانه دار را از دروازۀ غرانیتهاوز بیرون برآورده\nيك ریسمان محکم زینه را باز کرده و يك تخته متينی كه يك آدم بلكه دو آدم بر آن نشسته بتواند\nمانند پله تراز و به ریسمان کوتاه محکم بيك نوك ریسمان کلفت به بست . نوک دیگر\nریسمانرا به محوریكه از در وازه بیرون برآورده بود ربط نمود . وقتيكه قوت آب چرخ\nرا بدور میآورد محور نیز بدور افتاده ریسمانرا بالا میکشید و هر چیزیکه در تخته نشسته\nباشد بکمال آسانی بر می آمد . ويك حركت دیگری نیز برای محور ساخت که در وقت فرو\nآمدن به آهسته کی و تدریج فرو آید که باینصورت ماشین صعود و نزول حاضر و آماده\nگردید . در هفدهم ماه مارت اول بار ماشین بکار افتاد . مهاجران به بسیار آسانی و\nسهولت خودشانرا و اسباب خودشانرا بالا و پایان کردن گرفتند . ازین اصول نواز همه زیا\nده تر توپ ممنون و مسرور گردید . زیرا توپ مانند ژوب در فن بالا برامدن بپته پاه\nهای زینه مهارت ندارد . على الأكثر بر پشت ژوب یا بر شانه ناب بالا و پایان میشد ولی\nحالا بواسطة ماشين مذكور بكمال راحت وسهولت میبراید .\nمهندس بعد از ساختن ماشین صعود و نزول ساختن شیشه سازی را بنا نهاد . چونکه\nبرای نجره های غرانينهاوز شیشه بسیار ضروری مینمود . لهذا در بیست و هشتم ماه\nمارت داش کلالی را سر از نو آتش دادند . و بدرجه ئیکه هر چیز را در آن آب و مذاب\nبتوانند گرم کردند . صد حصه ریگ ، سی و پنج حصه تباشیر ، چهل حصه کبریت\nسودا ، دو حصه خاکه زغال را با هم آمیخته در بوته بزرگی کلئی که مخصوص برای این\nکار ساخته بودند بریختند. بقوت حرارت اجرای مذکوره با همدیگر آب و مذاب شده\nب قوام يك معجونی درامده مهندس يك عصای آهنین در از میان خالی بار یکی که پیش از ین\nبرای همین کار حاضر و آماده ساخته بود در میان بوته معجون مذکور فرو برده يك مقدا\nری از انرا بر نوك عصاى مذكور برداشت و آنرا بر روی لوحۀ آهنین کرمی که برای کار\nشیشه سازی از پیش در داش حاضر شده بود دور داده تا شکل مطلوبی که مهندس میخواست","chars":1777,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0259/00287.jpg","first_page":1,"last_page":559,"title":"Jazīrah-ʾi panhān ‏جزيرۀ پنهان‏ Île mystérieuse. Persian","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0259/287","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0259/canvas/287","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0259/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0259_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}