{"book":"adl0259","page":175,"text":"- ( ١٤٠ ) -\n\nکردن صود ابسیار کار دشواری نیست . اولا ازین نبات مقدار بسیاری جمع کردند ، و در آفتاب انداخته خشك كردند . بعد از ان يك چقوری کنده در ان پر کردند و آتش دادند . و تا وقتی که بغبار منقلب میشد دوام نمودند . که این غبار را علی العموم ( صودای طبیعی ) تسمیه میکنند .\nاین است که مهندس غبار مذکور را باروغن دوغونق معامله کرده قابل استعمال يك صابونی با مقدار كافی گلیسرین حاصل نمود . حالايك جزو مهم دیگر بکار دارد که آنهم عبارت است از ( آزوئیت پوتاس ) یعنی شوره !\nبرای استحصال آزوئیت پوتاس لازم است که بعضی نباتاتی را که کاربو نیت پو تاس را حاوی میباشد باحامض آزوت معامله بکنند . آیا حامض آزوت را از کجا تدارك كنند؟ این است که این مسئله جداً مشكل يك مسئله ایست . مهندس حیران مانده ولی باز طالع مهاجران مدد گاری کرده در دامنه کوه فرانقلن ها ریر معدن آزوئیت پو تاس خالص را پیدا نموده کار تنها بر صاف کردن آن شوره ئيكه طبيعت حاصلکرده بود بماند.\nخلاصة كلام این کارهای مختلف کیمیا گری بقدر هشت روز دوام نمود ، پیش از انكه مدت معينه دوازده روزه تحويل يافتن کبریت حدید به كبريتيت حدييد به انجام رسد همۀ مواد لازمه ئیکه مهندس را بکار بود حاضر گردید . برای بسر رسیدن مرکبات کبریتیه که در زیر خاك برای امتزاج یافتن پوشیده شده مانده بود هنوز سه روز دیگر باقی بود که مهاجران این سه روز را نیز بیکار نگذرانیده بساختن بوته و دیگر بعضی ظروف واوانی که برای تقطیر وغیره عملیات کیمیا گری بکار بود در داش کلالی خود ساختند ، حتى يك داش بسیار فنی ئیکه برای تقطیر کبریتیت حدید لازم بود نیز بوجود آوردند ، هر چیز در ۱۸ ماه مایس به انجام رسید . ژه ده ئون ، پانقروف ، هاربر ، ناپ بسیار مهندس خودشان در عملیات کیمیویه عمله های بسیار ماهری شده بودند .\nبعد از انكه تحول مركبات کبریتیه ختام یافت ماده ئیکه حاصل شد مرکب از کبریتیت حديد ، کبریتیت آلومین ، و خاك ترسیلیس وزغال بود که اینها را در يك حوض آب","chars":1675,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0259/00175.jpg","first_page":1,"last_page":559,"title":"Jazīrah-ʾi panhān ‏جزيرۀ پنهان‏ Île mystérieuse. Persian","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0259/175","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0259/canvas/175","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0259/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0259_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}