{"book":"adl0258","page":9,"text":"۴\nج اگر بخواهیم که مقدار یک رقم روپیه را معلوم کنیم مدعاء ما باین شرط حاصل\nمیشود که دریافته بتوانیم که درین مقدار روپیه یک مقدار خوردتر مثلاً یکروپیه\nچند مرتبه شمولیت دارد\nد اگر بخواهیم که وزن یک مقدار برنج را معلوم کنیم مدعاء ما باین شرط حاصل\nمیشود که دریافته بتوانیم که درین وزن برنج یک وزن خورد تر مثلاً یکچهار یک\nچند مرتبه شمولیت دارد\nاز امثله فوق ظاهر است که هرگاه بخواهیم که مقیاس چیزیرا معلوم کنیم مدعا\nباین شرط حاصل میشود که ما این امر را در یافته بتوانیم که شیٔ مذکور چند\nمرتبه بیک شیٔ خوردتر (که همجنس خود آنست) شامل میباشد این\nشیٔ خوردتر مذکور را واحد قیاسی میگویند و آن عدد را که تعداد مراتب\nشمولیت این واحد قیاسی را در همان شیٔ ظاهر میکند اندازه عددی\nآن شیٔ میگویند- مثلاً در مثال اول واحد قیاسی طول یک گز است\nو در مثال دوم واحد قیاسی مسافت یک میل است ـ و در مثال\nسوم واحد قیاسی نقد یک روپیه است ـ و در مثال چهارم واحد قیاسی\nوزن یک چهاریک است ـ پس اگر برای ما معلوم باشد که طول آن","chars":893,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0258/00009.jpg","first_page":1,"last_page":309,"title":"Kitāb-i jabr va muqābalah ‏كتاب جبر و مقابله Silsilah-ʼi Mūʼallifāt-i Madrasah-i Mubārakah-i Ḥabībīyah-ʼi Dār al-Salṭanah-ʼi Kābul","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0258/9","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0258/canvas/9","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0258/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0258_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}