{"book":"adl0258","page":40,"text":"۳۵\nمثلاً فرض کنید که یک شخص اولاً نفع هفت روپیه حاصل میکند و بعد\nازان نقصان هفت روپیه را پس ظاهر است که شخص مذکور بحالت\nاصلی خود مانده است نه سود کرده است و نه زیان لهذا این امر را\nبواسطه مساوات ذیل ۷ - ۷ = ۰ ظاهر میکنند. ولیکن در علم جبر مقاما\nعلاوه برین همین مفهوم معانی دیگر نیز دارد مثلاً فرض کنید که یک\nشخص اولاً نفع هفت روپیه را حاصل کرده است و بعد ازان نقصان\n۹ روپیه پس در علم جبر و مقابله حالت شخص بلحاظ نفع و نقصان رقم\n۷ - ۹ یا ۷ - ۷ - ۲ یا ۰ - ۲ یا - ۲ خواهد بود و ظاهر است که مفهوم - ۲ را\nبواسطه مفهوم وسیع مقادیر منفی چنانکه در فوق ذکر آمده فهمیده میتوانیم\nو فی الفور گفته میتوانیم که شخص نقصان دو روپیه کرده است\n۲۴ - چند امثله دیگر در باب مسئله فوق\nو بر همین منوال بسیار نظائر دیگر خود بخود در ذهن طالب العلم پیدا خواهد شد\nمثلاً فرض کنید که از سطح زمین بر کوه بالا میشویم و باعتبار بلندی این فاصلۀ\nبلندی را بمثبت تعبیر میکنیم پس برعکس آن اگر ما در یک چاه یا کان درآئیم\nظاهر است که این مسافت که درون چاه مذکور یا کان مذکور است منفی","chars":943,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0258/00040.jpg","first_page":1,"last_page":309,"title":"Kitāb-i jabr va muqābalah ‏كتاب جبر و مقابله Silsilah-ʼi Mūʼallifāt-i Madrasah-i Mubārakah-i Ḥabībīyah-ʼi Dār al-Salṭanah-ʼi Kābul","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0258/40","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0258/canvas/40","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0258/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0258_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}