{"book":"adl0258","page":39,"text":"۳۴\n\nدر علم حساب علامات مثبت و منفی در ذات اعداد شمولیت ندارند بلکه\nحکم یک عامل جداگانه را دارند یعنے هرگاه این علامات با عد دو نشته\nمیشوند پس در انصورت ان تعلق و ربط را ظاهر میکنند که عدد مذکور با عداد\nدیگر داشته باشد - مثلاً ۹ + ۷ = ۱۶ و ۹ - ۷ = لیکن تنها + ۷ و - ۷\nهیچ مفهوم ندارد - لاکن در علم جبر و مقابله این علامات برای اظهار\nاین دو مفهوم استعمال میشوند یعنے اول اینکه حکم عامل را دارند دوم\nاینکه در ذات عدد بطور صفت هم شمولیت دارند -\nمثلاً فرض کنید که + ۷ یک چیز را در یک صورت خاص ظاهر میکند\nپس - ۷ همان چیز را در صورتیکه نقیض صورت اول باشد ظاهر خواهد\nکرد مثلاً اگر + ۷ نفع هفت روپیه را ظاهر کند پس - ۷ از نقصان\nهفت روپیه تعبیر خواهد کرد یا اگر + ۷ ی نقصان هفت روپیه تعبیر کند\n- ۷ نفع همانقدر روپیه را ظاهر خواهد کرد - علاوه بران ظاهر است\nکه اگر از دو مقدار متساوی باشارات مختلفه یکی جا تعبیر شود آنها یکدیگر را\nمحو خواهند کرد و حاصل آنها صفر خواهد بود و ظاهر است که این\nصفر بصورت معدوم شدن معمول های مذکور پیدا میشود.","chars":925,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0258/00039.jpg","first_page":1,"last_page":309,"title":"Kitāb-i jabr va muqābalah ‏كتاب جبر و مقابله Silsilah-ʼi Mūʼallifāt-i Madrasah-i Mubārakah-i Ḥabībīyah-ʼi Dār al-Salṭanah-ʼi Kābul","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0258/39","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0258/canvas/39","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0258/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0258_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}