{"book":"adl0258","page":241,"text":"۲۳۶\nمسئله (۵۵)\nمثل مشترک اصغر جملهای ذیل را معلوم کنید :-\n(۱) ۳لا۲ - ۱۱لا - ۸ و ۴لا۲ - ۲۰ لا + ۹ و ۶ لا۲ + لا - ۲\n(۲) ۳لا۲ - ۲۳لا - ۸ و ۶لا۲ - ۷ لا - ۳ و ۲لا۲ - ۱۱لا + ۱۲\n(۳) ۶لا۲ - ۱۹لا + ۱۰ و ۱۲لا۲ - ۱۱لا + ۲ و ۸لا۲ - ۱۰لا - ۳\n(۴) ۲لا۴ + ۳لا۳ + لا۲ - ۶لا - ۳ و ۴لا۴ + ۸لا۳ - ۷لا۲ - ۶لا + ۳ و ۸لا۴ + ۴لا۳ - ۲لا۲ - ۳لا - ۳\nباب یازدهم\nکسور\n۹۱ تعریف\nبرای هر قسم قیمت عددی (ا و ب) کسر جبری اب ان مقدار است که\nاگر در ب ضرب شود حاصل ا میباشد یعنے اراب مراد ا ب میباشد\nو در کسر جبری اب ا را صورت و ب را مخرج میگویند\nتنبیه از تعریف فوق ظاهر است که کسر جبری محض آن خارج قسمت\nمیباشد که دران مقسوم بالای یک خط عرضی نوشته میشود و مقسوم علیه زیر خط \nو نیز مقسوم را که بصورت فوق نوشته شود صورت میگویند و مقسوم علیه را مخرج\n۹۲ اگر صورت و مخرج کسور جبریه را در یک مقدار غیر معین\nضرب یا بران تقسیم شود در قیمت کسور مذکور هیچ تفاوت پیدا نمیشود\nاثبات این امر که برای هر قیمت عددی ا و ب و م اب = ام بم میباشد","chars":889,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0258/00241.jpg","first_page":1,"last_page":309,"title":"Kitāb-i jabr va muqābalah ‏كتاب جبر و مقابله Silsilah-ʼi Mūʼallifāt-i Madrasah-i Mubārakah-i Ḥabībīyah-ʼi Dār al-Salṭanah-ʼi Kābul","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0258/241","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0258/canvas/241","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0258/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0258_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}