{"book":"adl0249","page":40,"text":"۳۱\n\nمرد کامل و رجال عاقل با کسیکه عهد و وعدی می بندد در اول امر باید که ملاحظه بلیغ و مطالعه عمیق در ممکن و غیر ممکن بودن آن امر بعمل آرد و بعد از انکه غور رسی تامی در آن نمود و دانستکه اینکار از قوه اوست و خسارت کلی باو نمیرساند بعده وعده اجرای آنرا عهد می بندد زیرا اکثر نقض وعدیکه از انسان صادر میشود از انستکه در اول امر بی آنکه سر و پای سخن را ملاحظه نماید وعده میدهد و بعد از ان از اجرای آن عاجز آمده بعنوان خالف الوعدی موسوم میگردد . لاجرم چنانچه انسان در همه امورات تفکر و تأمل را پیشوا و رهنما باید بداند در امر وعد نیز از رهنمائی تفکر و تأمل کناره جوئی نباید کرد . و از همه بهتر آنستکه انسان اگر خواهد با کسی احسان و انعام و اکرامی نماید بی آنکه آنشخص را به بلیه انتظار وعده گرفتار آرد در هر وقتیکه دستش رسید و اداره خودرا سنجیده احسان و اکرام خودش را مبذول سازد چنانچه شاعری درینباب میگوید :\n\nقطعه\n\nوعده واجب بود وفا کردن  ترك واجب کنی حرام بود\nوعده نادادن و عطا کردن  بهترین شیوه کرام بود\n\nو این یك نیز معلوم ارباب عقول است : که بنا بر فحوای «الانتظار اشد","chars":967,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0249/00040.jpg","first_page":1,"last_page":175,"title":"Rawz̤ah-ʼi ḥikam Maḥmūd Ṭarzī روضۀ حکم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0249/40","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0249/canvas/40","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0249/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0249_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}