{"book":"adl0248","page":85,"text":"( ٧٦ )\n\nبصدها هزار بار تفسیر نموده اند و اگر تا مادام قیامت نیز کنند هنوز گنجایش\nدارد . چنانچه جناب عالم جلیل حضرت ( شاه عبدالعزیز ) در تفسیر بینظیر\nخویش بدین مناسبت این فرد را که :\nیکعمر میتوان سخن از زلف یار گفت در بند آن مباش که مضمون نمانده است\nبغایت مناسبت ذکر نموده اند .\nاصل مرام از تبئین اینهمه کلام آنکه ؛ حضرت استاد مکرم و معلم عالم افخم من\nجناب ( شیخ محمد اکرم ) از تفسیر ( ملا نظام ) در ذیل حکم بالغه خلاق عالم\nعبارت سراسر حکمت آتی را نقل نمودند . و چون جمعیت شیرازه صحایف\nاین اوراق پریشان با مثال اینگونه سخنان منوط ومربو طست لا جرم\nمرقوم رقم تدوین و مسطور قلم تبئین نمودیم .\nبقای نوع انسان بسه چیز متعلقست : اول تنفس که عبارت از بلع (هوا)\nست . استلزام هوا مر بقای حیات انسانرا بدرجه ایستکه اگر بقدر ( ٥ )\nدقیقه از بلع آن محروم مانند حیات شان مبدل بممات گردد . دوم شرب\n( ماء ) که بدرجه ثانی مر حیات انسانی را واقع شده است و نسبت باول احتیاج\nبدان کمتر است ؛ چه میتواند شد که انسان یکشبانه روز بعدم آن اعدام\nنشود . سوم اکل ( طعام ) که درجه ثالث است مر حیات انسانرا .\nو احتیاج بدان نسبت بآند واقل و اهو نست ؛ چه میتواند شد که اگر در","chars":1042,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0248/00085.jpg","first_page":1,"last_page":289,"title":"Az har dahan sukhanī va az har chaman samanī / muʼalifish Maḥmūd Ṭarzī از هر دهن سخنى و از هر چمن سمنى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0248/85","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0248/canvas/85","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0248/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0248_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}