{"book":"adl0248","page":139,"text":"( ۱۳۰ )\n\nاستوا میگذرانند هرگاه لغتی و یا لفظی که معانی [ ییخ ] و [ برف ] را افاده\nکند موجود نشود هیچ بعدی ندارد . کذالك در السنة اهالی قطبهای\nشمالی که مدت عمر خود را در زیر برفها و یخیها صرف مینمایند هرگاه کما\nتیکه معانی سردابخانه و بادپکه را ظاهر گرداند پیدا نشود باز هم هیچ مبا\nلغه ندارد ؟ لکن در جمله السنة که در میان اقوام و ملل کره ارض جاری و\nمتداولست آیا چنان الفاظ و لغاتیکه معانی [ نيك ] و [ بد ] را افاده نکنند\nموجود میشود ؟ خیر ! اینست که تنها این مسئله را هیچ احتمالی داده نمی\nشود . بلکه در جمیع السنة معانی لغات نيك و بد موجود است .\nپس معلوم شد که مؤدای این خوب و بد در هر ملت و در نظر همه اقوام\nو عشیرت معین و معلوم است . یعنی در میان جمله اقوام مسكونه كره ارض\nامر طبیعی است که هرگاه يك چیزی که بنظر شان پسندیده و گوارا آید\nآنرا ( خوب ) و چیزیکه بنظرشان زشت و نابجا آید آنر [ بد ] میگویند .\nلاجرم ما در اینجا يك چیز یرا مقایسه و موازنه میکنیم که طبایع جمیع\nامم آنرا پسندیده می پندارند .\nحالا آنچیزیکه از برای موازنه اختلاف طبایع شایان اتخاذ مقیاس و\nمیزان بنظر میآید همانا « آلات موسیقی » و حب « حسن و جمال » نسوان\nاست . چونکه در میان عموم اولاد بنی بشر رغبت استماع موسیقی ، و\nمیل و محبت حسن و جمال زنان بنهایت درجه تعمم کرده است . و چون","chars":1149,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0248/00139.jpg","first_page":1,"last_page":289,"title":"Az har dahan sukhanī va az har chaman samanī / muʼalifish Maḥmūd Ṭarzī از هر دهن سخنى و از هر چمن سمنى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0248/139","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0248/canvas/139","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0248/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0248_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}