{"book":"adl0238","page":226,"text":"۲۰۸\n\nعالم ظل انداز اعتقاد او نشود چنانکه ابیات کتاب بوستان نخلبند بهارستان شیراز مصداق این سیاق\nست مثنوی نواحی ملک از کف بدسگال ؛ بلشکر نگهدار و لشکر بمال ؛ سپاه که کارش نباشد ببرگ تو کجا\nدل نهد روز هیجا بمرگ ؛ ملک را بود برعدو دست چیر ؛ چو لشکر دل آسوده باشند و سیر ؛ بها سر\nخویشتن میخورد ؛ نه انصاف باشد که سختی برند ؛ کنون دست مردان جنگی ببوس ؛ نه آنگه که دشمن فرو\nکوفت کوس ؛ و غرض اصلی شان از جاه و منصب امارت و ریاست که دارند نه عزت خویش و\nاسترضائے با و شناه بازار خلق خدا باشد بلکه مطلب اعلیٰ و مقصد اسنا رعایت جانب حق جل وعلا\nبپاس خاطر عباد و بقائے ملک و عمارت مملکت و بلاد باشد عجب بدبختی که برائے رضائے\nمخلوقے خود را بخشم خالق گرفتار و بسبب خوشی و فرحت بندۂ چندین مظلمہ ہاے خلقے را بگردن\nخود بار کہ فَوَیْلٌ لِلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ وصورت نیکو و حُسْنُ التَّقْوِيمِ خود را مسخ و عزوّ عیش\nہاے عمر جاودانی خود را سلخ ونفس شریف و عزیز خود را هیزم آتش دوزخ ساز و و دمے بفکر احوال\nو افعال و اقوال خود نپردازد نعوذ با لله من ذالك واتوب اليه من المهالك قائلا في حقه\nجميع ما حكى فى التنزيل عن مالك البريَّات اَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَن تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ ان كنت\nذَكِيّاً كفاك هذا والا فالبليد لا يكفيه التطويل ولو تليت عليه التوراة والانجيل قال الشيخ\nذوالنون المصرى رح ليس بعاقل من نسي الله تعالى فى طاعته و ذكر الله تعالى فى مواضع\nالحاجة اليه طبقات و ذهب الحمار ليحصل القرنان فاب و ماله من اذنان و چون یکی از\nمنصب داران لشکر و سرکرده گان عسکر که خداوند شعور و شجاعت و فهم و فراست و تقویٰ\nو خرد و عقل و ہوش بوده قاید جیوش بخدمت مقدمہ کہ نقد حال و پیش رو بوده مقرر گردیده\nباید که بکمال توجه و احتیاط تمام شیوۂ حسنه صداقت و حلال نمکی و با خبری کلی از حال دشمن را از دست\n\n١ ؂ بالفتح به همزه و بے ہمزه بمعنی کار زار ١٢ ح ٢ ؂ این آیت در رکوع آخر جز ٢٣ ٣ ؂ این آیت در سورة والتین جز ٣٠ ٤ ؂ یعنی برگرداند\nصورتے و صورتے بدتر از صورت نخستین ١٢ ح ٥ ؂ بالکسر یائے مجہول بمعنی ہیزم سوختنی و بفتح نیز آمده ١٢ ع ٦ ؂ این آیت در رکوع ٢ بعد از رکوع\nثُلُثِ جز ٢٧ ٧ ؂ بفتح اول وثانی و تشدید واو مضموم بمعنی مردانگی و بقول قامی بمعنی افراط قوت غضبی ١٢ ع","chars":1983,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0238/00226.jpg","first_page":1,"last_page":258,"title":"Tuḥfat al-amīr fī bayān-i sulūk al-mulūk va al-tadbīr ‏تحفة الامير فى بيان لوك و تدبير ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0238/226","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0238/canvas/226","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0238/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0238_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}