{"book":"adl0208","page":599,"text":"۵۸۳\nخورشید مه چو سایه به پشت و پناه است\nطرزی بگو که قاضی چرخ هم گواه است\nمشکل کشا بغیر علی در جهان کجاست\nچون از نیام تیغ دو پیکر برون کشی\nاول سر زنی و بدر از ممر بکشی\nگر طعن و بغض از دل پرکینه برکشی\nچون این سخن ز من بشنوی خود برکشی\nمشکل کشا بغیر علی در جهان کجاست\nهر کس که دوستدار رسول خدا بود\nباید ز جان محبّ علیّ مرتضی بود\nخود مصطفی ز آل علی کی جدا بود\nداند یقین کسی که ز اهل صفا بود\nمشکل کشا بغیر علی در جهان کجاست\nوصف علی بیان کلام خدا بود\nدر روی دشمنان سپه مصطفی بود\nمثل علی بگو دگری کی کجا بود\nدر دشت و در شریعت و معمار بینوا بود\nمشکل کشا بغیر علی در جهان کجاست\nبیشک که بی نبی و علی نیست هیچکس\nیا مرتضی علی تو بطیف یاد من برس\nبا همت تو چرخ بود چون پر مگس\nو حش و طیور و جن و پری گوید هر نفس\nمشکل کشا بغیر علی در جهان کجاست\nشخص خیال چون تو ندید است در خمیر\nبی شبهه نیست در دو جهانت کسی نظیر\nنادان بود چو طفل به پیش تو عقل پیر\nگوید سپهر و زهره و کیوان ماه تیر\nمشکل کشا بغیر علی در جهان کجاست\nطرزی بذیل دامن لطفت ز دست است\nخود امن تو میدهم از دست هرچه هست\nدر دست تست کار جهان را گشاد و بست\nدیشب دل از ترانه این نغمه مست مست\nمشکل کشا بغیر علی در جهان کجاست\nدر مرثیه سید الشهدا امام حسین رضی الله عنه فرمود\nبداشت","chars":1112,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0208/00599.jpg","first_page":1,"last_page":723,"title":"al-Musammá bi-dīvān-i janāb-i Ṭarzī Ṣāḥib Afghān bi-saʻyi va ihtimām-i Muḥammad Anvar Khān المسمى بديوان جناب طرزى صاحب افغان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0208/599","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0208/canvas/599","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0208/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0208_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}