{"book":"adl0208","page":22,"text":"بسم الله الرحمن الرحیم\nهزاران حمد و ثنای نامحدود بصدر محراب خجلت آلود نثار بارگاه صمدی که دهان سخن سنجانرا\nبجنبش نسیم حرف و بیان چون گل سحری بخنده باز کرده است؛ و زبان لکنت\nفهمانرا باهتزاز عبارت پردازی بسان منقار بلبل رنگین بیان دراز ساخته؛\nلب سخن سرایانرا در در نظم و نثر مانند جیب صدف از گوهر شهوار مالامال ساخته است؛\nو طنطنه سخن را بدستیاری زبان قلم ببیان بگوش دور و نزدیک انداخته خدائی\nقادر بر انست که نغمه سخن بهر نمک را از تار چنگ زبان عشاق قانون زن نا پرده گوش\nمستمعان برات آهنگ بصدر رنگ ساز و نوا چون صدا رسانیده است؛ و\nبا و از کوچک و بزرگ عراق و عجم و حجاز عروب خلعت صوت مخالف پوشانیده؛ با\nوجودی که سخن بخش بیان بسان صدای سرمه نوشان سراپا در موج مداد سر به\nمغالطه؛ لیکن بگوش ترک و تاجیک رسیدنیست؛ هر چند سخن شنیدنی نه\nدیدنیست اما از انعام عام او هنگام بیان لباس عبارت بروی صفحه دیدنیست مرتبه بدریظم\n\nاول فطرت که سخن ساز کرد\nراه سخن را بسخن باز کرد\n\nحرف نخست ورق کاف و نون\nصوت سخن بود که آمد برون\n\nبهر نمک مایهء کائنات\nقند سخن ریخت اول نبات\n\nبا غچه جان ز سخن تازه گشت\nروی خرد از سخن غازه بست\n\nای سخن نوچه کجا آمدی\nتازه رسیدی زکجا آمدی\n\nگرچه توئی حرف نخستین قلم\nتازه تری لیک چو گل در سبدم\n\nتیغ زبانراز سخن جوهر است\nدر سخن خوبترین گوهر است","chars":1145,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0208/00022.jpg","first_page":1,"last_page":723,"title":"al-Musammá bi-dīvān-i janāb-i Ṭarzī Ṣāḥib Afghān bi-saʻyi va ihtimām-i Muḥammad Anvar Khān المسمى بديوان جناب طرزى صاحب افغان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0208/22","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0208/canvas/22","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0208/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0208_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}