{"book":"adl0181","page":27,"text":"١٦\n\nدر زمره دولتمند ترین صنف مملکت بودند.\n\nبعد از جنگ آخری در سنه ۱۲۸۵ هجری در بین حکومت امپراطوری روس و امیر مظفر و تابع شدن بخارا بروسیه و رسیدن راه آهن در بخارا کار تجارت بین روسیه و بخارا بازودی ترقی کرد. امیر امرا علما بواسطه تجارها نیز تجارت میکردند. بسیاری از تجارهای بخارا با سرمایه امرا و علما کار میکردند. و بآنها قریب بودند.\n\nتسلط روسیه امپراطوری زندگانی رنجبران بخارا را پریشان تر کرد چونکه امیران بخارا بطریق تحفه و هدیه هر سال بدربار پادشاه روس و مأموران او مبلغ های کلی تقدیم مینمودند. آنهمه را نیز از رعیت می ستانیدند. زندگانی رعیت تنگ تر و سخت میگردید.\n\nدر آن زمان از علم و مدنیت در بین مردم نام و نشانی نماند. در تمام امارت بخارا از اهالی مملکت یک نفر دوکتور یا مهندس یا عالم علم زراعت یا دانشمند علم حساب یا مؤرخ یافتن ممکن نبود. مدرسه های مملکت بجز زیاده کردن شماره علمای بی سواد و فاسق دیگر خدمتی نمیکردند.","chars":827,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0181/00027.jpg","first_page":1,"last_page":93,"title":"Yāddāsht-i yak musafir ‏يادداشت يک مسافر‏‏يادداشت يک مسافر‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0181/27","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0181/canvas/27","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0181/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0181_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}