{"book":"adl0179","page":649,"text":"صحیفه ٦٤٢ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد سوم\n\nفتح نمود در مکتوبی که برای حضرت عمر رضی الله عنه نوشته بود از جملهٔ\nتعریفات شهر (٤٠٠٠) حمام، و (٤٠٠٠٠) اهالی یهود آنرا ذکر\nکرده بود که هم ازین و هم از دیگر چیز هائیکه ذکر کرده بود معلوم و\nآشکار میشود که شهر خیلی بزرگ و اهالیش نیز خیلی زیاد بوده باشد. بعد از\nفتح اسلام رومها باز آمده اهالی اسکندریه را به نقض عهد مجبور کردند.\nو بعد از انکه آنها را مجرم ساختند مالهای آنها را گرفته رفتند. بنابرین\nواقعه اکثر اهالی آن که از جنس روم بودند گریختند که از انسبب شهر\nخیلی تدنی نمود. قلعه آن از طرف عمروبن العاص غلطانیده شد.\nبعد از شیوع اسلامیت در قطعه افریقا شهر درجه اول خطهٔ مصریه\n(قاهره) بود، و اسکندریه بدرجهٔ دوم میماند، ولی با وجود آنهم در\nزمان مروان بن عبدالعزیز نفوس شماری که در اسکندریه اجرا گردید\nمقدار اهالی آن (٦٠٠٠٠٠) نفوس به تعداد آمده بود. بعد ازان\nدر محاربه های اهل صلیب و علی الخصوص در زمان (مماليك) و [چرا کسه]\nبسببی که برای بسی حربها و بسی فتنه ها میدان وقعه گاهی شده بود بسیار\nتدنی و نزول نموده بود. و بعد از انکه راه دماغه امید کشف شده تجارت\nهندستان با آن راه اجرا شدن گرفت اسکندریه اعتبار و اهمیت تجاریه\nخود را نیز بتمامها غائب کرده بحال يك قصبهٔ کوچکی درامده بود. حتی\nدر وقتیکه از طرف سلطان سلیم خان یاوز فتح گردید شهر بهمین حالی بود\nکه مذکور گردید. و اخیراً چون بزیر ادارهٔ محمد علی پاشا در امد بیشتر از\n(٦٠٠٠) هزار نفوس نداشت محمد علی پاشا اسکندریه را سر از نو اعمار\nو توسیع نمود. بعد از ان اخلاف او نیز براعمار و تزئین او دوام ورزیده\nشهر اسکندریه باز رونق قدیم خود را پیدا نمودن گرفت. و بعد از انکه\nکانال سویس باز شده تجارت هند و چین منحصر برین راه بماند و از سوء","chars":1527,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0179/00649.jpg","first_page":1,"last_page":693,"title":"Siyāḥatnāmah-ʼi sih qitʻah-ʼi rū-yi zamīn dar 29 rūz : Āsyā, Āvrūpā, Āfrīqā / muʼallif va saiyāḥ-i ān Maḥmūd Ṭarzī ; tārikh-i tālīf va siyāḥat 1304 سياحتنامۀ سه قتعۀ روى زمين در ٢٩ روز :سياحتنامۀ سه قتعۀ روى زمين در ٢٩ روز","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0179/649","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0179/canvas/649","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0179/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0179_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}