{"book":"adl0179","page":648,"text":"صحیفه ٦٤١ حبا حثنا مه سه قطعه روی زمین جلد سوم\n\nاز شمال بجنوب ودیگری از شرق بغرب دراز شده رفته بود بر چهار قسم منقسم گردانیده بود . جهت غربی آن بنام ( را خو تیس ) برای عوام، و جهت شرقی آن بنام ( بر و خیوم ) برای اغنیا و بزرگان مخصوص بود . سراهای بزرگ دولتی، ومعبدهای جسیم و دیگر همه آثار عمران در همین قسم دوم بود. يك معبد بسیار بزرگ خیلی مصنع که بر قاعده، یعنی جای نشستگاه بنای آن باصدقدمه زینه بالا برآمده میشد و نام آن معبد ( سراپیوم ) بود در همین قسم شهر موجو د بود. به این معبد يك کتبخانه بسیار توانگر و مکملی، وبنام (موزیوم ) يك دار الفنون بسیار جسیمی، وبه این دار الفنون نيز يك کتبخانه مشهوری مربوط بود. بعداز وفات اسکندر اعتبار و اهمیت (آتینه) و دیگر بلاد یونانیه نما نده مرکز مدنیت بوتا به شهر اسکندریه شده بود ، و به تشویق وحمایة ( بطالسه ) که صاحبان اسکندریه بودنداز هرهر طرف علما و حکما در آنجا جمع آمده علوم وفنون از انجا بهر هر طرف عالم انتشار مییافت.\nمقدار نفوس اسکندریه در زمان های ( بطا لسه ) ازشش لك كم نبود . حتی بيك روايت نه لك نفوس را مالك بود .\nغلبۀ روماشیها معموریت ومدنیت اسکندریه را خراب وتبا. گردانید. ذاتاً درزمان ملکه ( قلیو پاتر ) که ملکه مصر و اسکندریه بودمحاربه هائیکه در مابین ( قیصر ) و ( آ نطو نیوس ) بوقوع آمد شهر سر اسر خر اب گر دید ، و معبد های آن از بیخ وبن غلطانیده شد ، و بزرگترین کتبخانه های آن احراق بالنار گردید در عقب آن نصرانیت ظهور نموده علم وحکمت سر اسر منقرض گردید و اسکندریه مرکزيك تعصب جاهلانه شد. یکان یکان از باب علم و معرفتی که مانده بود ند به رفض متهم شده جستجو میشدند . وچون پیدا میشدند بقتل میرسیدند. باوجودا منهم بازشهر بزرگی بود که چون عمرو بن العاص در سال ( ٢٠ ) هجری این شهر را","chars":1537,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0179/00648.jpg","first_page":1,"last_page":693,"title":"Siyāḥatnāmah-ʼi sih qitʻah-ʼi rū-yi zamīn dar 29 rūz : Āsyā, Āvrūpā, Āfrīqā / muʼallif va saiyāḥ-i ān Maḥmūd Ṭarzī ; tārikh-i tālīf va siyāḥat 1304 سياحتنامۀ سه قتعۀ روى زمين در ٢٩ روز :سياحتنامۀ سه قتعۀ روى زمين در ٢٩ روز","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0179/648","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0179/canvas/648","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0179/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0179_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}