{"book":"adl0179","page":494,"text":"صحیفه ٤٨٧ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد سوم\n\nاست . پیش ازین بیان کرده بودیم که در اوا خردور دوم ، استانبول\nبحال خرابی بود که دولت روم هم از ضعفی که داشت بر آبادی آن مقتدر\nنبود . حقیقتاً همچنین است زیرا هنگامیکه عثمانیان در شهر در آمدند\nزمینها ئیکه در داخل سور شهر بود قسم اعظم آنها خالی، و یا بعضی ویرانه ها\nرا حاوی بود . جاهای معمور و مسکون آن بسیار کم بود . غلطه ، اسکدار،\nو قاضی کوی هر يك جدا جدا يك يك قصبۀ کوچکی بودند . بیک اوغلی\nو دیگر محله های امروزی کمتر از با چه زار بودند . در بعضی جاهای بوغاز\nیکچند دهی که بود آنهم عبارت از کلبه های بعضی چوپانان و یا چپرتی بعضی\nدهقانان بود . از وقتیکه حضرت ابو الفتح سلطان محمد خان ثانی شهر\nرا فتح کرد از همان روز به اعمار آن و سکونت دادن مردمان دران صرف\nهمت فرموده کلیسای ( آیا صوفیه ) و هفت کلیسای دیگر را بجامع تحویل\nدادند . و جامع فاتح را بنیاد نهادند ، و جامع ومقام حضرت ابو ایوب\nانصاری رضی الله عنه را با جامع نیکیچریها ، و قاسم پاشا ، وجامع شیخ\nبخاری را بساختن امر نمودند . از روز فتح این شهر را پایتخت اتخاذ کردند،\nاز انرو امرا و کبرای دولت، و از هر طرف ممالک اسلامیه فوج فوج مردمان\nدر انجا هجوم آورده در میان شهر خانه ها ساختند و محله ها تشکیل دادند .\nدر کم مدت ، داخل سور نفس استانبول با اهالی پر گردید ، وجوامع ، و\nومساجد ، ومدارس . وتكايا وعمارات رفته رفته افزونی گرفته شهر\nنسبت به اول باز باز زیاده تر آباد و معمور گردید . در اطراف غلطه كه يك\nقصبۀ کوچکی بود محله های بیک اوغلی، وقاسم پاشا، وفندقلی، و قباطاش ،\nوبشکطاش و دیگر محله ها تشکیل یافت . اطراف اسکدار ، وقاضی کوی\nوسعت پیدا کرده ، و در درون بوغاز قصر ها وعمارتها ساخته شد. روز\nبروز در رونق و شکوه آن افزونی پیدا شده رفته است . این معموریت","chars":1554,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0179/00494.jpg","first_page":1,"last_page":693,"title":"Siyāḥatnāmah-ʼi sih qitʻah-ʼi rū-yi zamīn dar 29 rūz : Āsyā, Āvrūpā, Āfrīqā / muʼallif va saiyāḥ-i ān Maḥmūd Ṭarzī ; tārikh-i tālīf va siyāḥat 1304 سياحتنامۀ سه قتعۀ روى زمين در ٢٩ روز :سياحتنامۀ سه قتعۀ روى زمين در ٢٩ روز","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0179/494","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0179/canvas/494","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0179/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0179_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}