{"book":"adl0179","page":302,"text":"صحيفه ٢٩٥ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد دوم\n\nو بسی نشانهای بزرگ دولت خود را حامل میباشد .\nبزبانهای بسیاری عالم ومتکلم میباشند که از انجمله زبان فارسی را به\nبسیار خوبی و درستی تکلم میکنند .\nبعد از ایفای مراسم خوش آمدی و احوال پرسی جناب پاشا از\nاحوال در جه معارف واصول تحصیل افغا نستان جویا شده پرسید :\nـ آیا معارف افغانستان بچه درجه میباشد، و چگونه و چسان نظام دارد ؟\nحضرت پدر ـ اگر مقصد جناب پاشا از در جه معارف آگاه ییها\nیاشنا سائیها که معنای جمع فارسی آنست باشد درجه شناسایی و آگاهی\nافغانستان نیز بدرجۀ دیگر افراد بنی بشر هست . مثلا تلخ و شیرین را\nبذایقه ، و سیاه وسفید را به باصره و صدای تیز و پست را بسامعه ، وبوی\nها را به شامه ، و خشن ونرم را به لامسه از هم میشناسند . ولی از چگونه\nو چسان بودن نظام آن چیزی ندانستم که چه نظام را مراد میفرمایند .\nمنیف پاشا ـ بلی راست فرمودید ، مقصد ماهم از معارف شنا سایی\nو آگاهیست . اما این شنا سایی و آگاهی برای نوع بنی بشر ـ علی\nالخصوص درین عصر و این زمان ـ از درجۀ حواس خمسۀ ظاهره ئی\nبلکه از خمسۀ باطنه نیز بالاتر برامده نظر به احتیا جات عالم تمدن ، بنی بشر\nرا خیلی از خیلی بمعارف یعنی شناسایی و آگاهی محتاج بلکه ( مالا بدمنه )\nنموده است . ترقی وتمدن هر قوم و هر ملت نسبت بدرجۀ بسیاری وکمی معارف\nشانست . لهذا از جناب شما پرسیدم که درجۀ معارف افغانستان بچه در\nجه است . وچون هیچ چیزی در کا ئنات بى يك نظام مخصوصی خلق\nنشده است از انرو هر دولت و حکومت برای افزون کردن وعام ساختن\nشناسائیها و آگاهی ها را در افراد مملکت خود شان يك نظام وقانونى\nوضع کرده، و برای اجرای آن نظام وقانون يك دایره بنام ( دائرۀ معارف )","chars":1448,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0179/00302.jpg","first_page":1,"last_page":693,"title":"Siyāḥatnāmah-ʼi sih qitʻah-ʼi rū-yi zamīn dar 29 rūz : Āsyā, Āvrūpā, Āfrīqā / muʼallif va saiyāḥ-i ān Maḥmūd Ṭarzī ; tārikh-i tālīf va siyāḥat 1304 سياحتنامۀ سه قتعۀ روى زمين در ٢٩ روز :سياحتنامۀ سه قتعۀ روى زمين در ٢٩ روز","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0179/302","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0179/canvas/302","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0179/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0179_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}