{"book":"adl0179","page":293,"text":"صحیفه ٢٨٦ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد دوم\n\nکردند که این ساده کشی آن يك لطافت و زینت دیگری بجامع مذکور بخشیده است .\nایمپراطور ( یوستیانوس ) بنام حرمت نام ( صوفیا ) نام يك عزیزه که در روما ظهور یافته بود نام معبد مذکور را تبدیل نداده همچنان ( آیا صوفیه ) نام نهاد . درازئی این معبد از شرق بغرب ( ٢٦٩ ) ، وعرض آن از شمال بجنوب ( ٢٤٣ ) ، و بلندئی آن از زمین تا بوسط قبه بزرگ ( ١٨٨ ) قدم ــ یعنی فوت ــ است .\nاین معبد که از سیزده و نیمعصر باینطرف بر پاست بار بار شکست خورده و سر از نو تعمیر و ترمیم شده است .\nدر تاریخ ( ٨٥٧ ) هجری هنگامیکه ابو المغازی ( سلطان محمد خان ثانی ) ( استانبول ) را فتح کرد معبد مذکور را بجامع تحویل داده از انوقت تا به ایندم سجده گاه مؤمنین شده است . فاتح مشار الیه در جامع آیا صوفيه يك مناره خشت پخته بلندی علاوه نمود ، و يك مدرسه نیز در پهلوی آن بنا کرد . و بعضی اوقافی نیز برای آن تعیین فرمود . بعد ازان ( سلطان بایزید ولی ) يك مناره دیگر نیز بران علاوه ، ومدرسه را تو سیع . و بر اوقاف آن بیفزود . دو مناره دیگر آن را ( سلطان سلیم ثانی ) بوجود آورد . چار محفل مرمر . و دوخم وضوی سنگ مرمر که در درون جامع موجود است از طرف ( سلطان مراد ثالث ) ساخته شده است . کرسئی تدریس مرمر را ( سلطان مراد رابع ) ساخته و کتبخانه ومحفل همایون ، وشادروان ، ومكتب ، وعمارت بهمت شاهانه ( سلطان محمود اول ) بوجود آمده است . لوحه های خط جلی را خطاط مشهور ( ابراهیم ) افندی نوشته است .\n\nبعد از سیاحت جامع آیا صوفیه از حولیئی جامع مذکور بسوی جاده","chars":1350,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0179/00293.jpg","first_page":1,"last_page":693,"title":"Siyāḥatnāmah-ʼi sih qitʻah-ʼi rū-yi zamīn dar 29 rūz : Āsyā, Āvrūpā, Āfrīqā / muʼallif va saiyāḥ-i ān Maḥmūd Ṭarzī ; tārikh-i tālīf va siyāḥat 1304 سياحتنامۀ سه قتعۀ روى زمين در ٢٩ روز :سياحتنامۀ سه قتعۀ روى زمين در ٢٩ روز","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0179/293","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0179/canvas/293","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0179/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0179_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}