{"book":"adl0154","page":140,"text":"١٣٥\n\nگی دارد. جناب خلاق عظیم الشان برای تأمین دوران دم ، وادامه حیات او مقدار\nبسیاری حرارت ، ونمك ، وحیوانات به اوعطا فرموده است . تبخر شدیدی که در\nآبهای خط استوا حاصل میشود بقوت جریانهای پرقوت بسوی شمال از جنوب ،\nو از طرف جنوب بشمال به سوق و حرکت می افتد ، این جریانها را من دوران دم\nرگهای بحره میخوانم . خود برأی العین دیده ام که یکی از جزء های فردی که بحر را\nتشکیل داده است در سطح دریا تسخن کرده بزیر فروآمده است ، و در انجا تبرید کرده\nباز بالا برآمده است . انشاء الله انمسئله را در طرف قطبها خود شما را نیز برأی العین\nنشان خواهم داد! آیا این عمل را که شما تنفس بخوانید خطای بزرگی نکرده\nخواهید بود ؟\nکپتان نمو اینسخنانرا بيك نفس و بلافاصله بی آنکه منتظر جواب من بشود\nگفت ، منهم بجز بلی بلی ، و راست راست ، و همچنین همچنین دگر چیزی نمیگفتم، و\nچون سخن قطبها را شنیدم با خود گفتم «آیا بتحقیق این کپتان جسور ما را تا به قطبها\nخواهد برد ؟»\nکپتان یکقدری سکوت کرده و بطرف دریا یکنظری انداخته گفت :\nمعلم افندی در بحره مقدار بسیاری نمك موجود است یعنی آنقدر بسیار است که\nاگر همه آن نمک را اخراج کرده بتوانید چهار و نیم ملیون فرسخ مكعب نمك بدست\nآورده خواهید توانست . و اگر همۀ آن نمک را بر روی کرۀ زمین فرش کنید هر\nنقطه کرۀ ارض را به بلندی ده مترويك طبقه نمك استیلا خواهد کرد. اماگمان مبرید\nکه نمکین بودن بحرهابلا سبب است . نمك مانع تبخر کردن آبهای بحرها و دافع تعفن\nآنها میشود ، هرگاه در زیر خط استوا آبهای بی نمك موجود میبود بحرارت قوی","chars":1329,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0154/00140.jpg","first_page":1,"last_page":373,"title":"20000 farsakh siyāḥat dar zīr-i baḥr ٢٠٠٠٠ فرسخ سياحت در زير بحر","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0154/140","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0154/canvas/140","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0154/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0154_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}