{"book":"adl0136","page":8,"text":"( ٥ )\n\nمی نماید ـ عوام الناس موادی را که از بدن انسان یا حیوان پیدا میشود مطلقا مضر صحت گمان نمیکنند و نمیدانند که اکثر آنها اثر مضر دارد و بسا اوقات باین غلط فهمی همچنان آنها را بر سطح زمین میگذارند ـ در گیاه و خس و خاشاك و برگ درخت و دیگر اجزای نباتی چون متعفن شود نیز همین اثر مضر موجود میباشد و به تخصیص فساد این اثر وقتی افزون میگردد که زمین نمناك باشد زیرا که رطوبت زمین آنها را بزودی متعفن میگرداند ـ و سم زمین یا ابخره آبی فی الفور از اثر هوامی پردو از ان برودت مضر صحت حادث میشود و رطوبت زمین و تعفن نباتات هوای موضعی را که در نواحی آن غدیر و یا شوره زار باشد مضر صحت میگرداند و اگرچه آن شوره زار قدری دوری داشته باشد اما وزیدن باد کثافت آنرا منتشر ساخته به شهر وقریه جات می آورد و نیز کثافتی که از عمل یومی خانگی مانند غسل و شست و شو و پخت و پز و غیره پیدا میشود اگر باحتیاط تمام دفع ان نشود هوا را کثیف می سازد ـ\n\nبعض حرفه ها و پیشه ها نیز آنچنانست که سبب کثافت هوا میشود مانند چرمگری وقصابی ورنك مالی وغیره که تعلق باجزای مرده حیوانات و نباتات دارند و از بجهه هوا را کثیف می سازند و بعض حرفه ها آنچنان است که از سبب دستکاری اهل آن ذرات دقیقی در هوا مختلط میگردد ـ سوهانگر و کار یگران کار خانه جات وغیره در ین صنف داخلند ـ الغرض چون این ذرات در هو ا مختلط گشته از تنفس به شش میرسد امراض مختلفه حادث میگردد","chars":1216,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0136/00008.jpg","first_page":1,"last_page":37,"title":"Risālah-ʾi ibtidāʾi-yi ḥifẓ-i ṣiḥḥah ‏رسالۀ ابتدائى حفظ الصحه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0136/8","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0136/canvas/8","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0136/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0136_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}