{"book":"adl0136","page":7,"text":"(٤)\nعمل احتراق نیز هوا را کثیف می‌سازد زیرا که از بهر سوختن\nاشیا آکسیجن (مولد الحموضه) ضروری است و بغیر آن هیچ چیز\nنمیسوزد - واز سوختن آن نیزهما نمرکب فاسد یعنی غاز کار بانك\nایسد (که از اثر تنفس حادث میگردد) پیدا میشود - اگر بجای\nحیوان چیز افروخته را در ان ظرف بنهند فوراً خاموش میگردد\nزیرا که اکسیجن تمام میشود و بغیر آن چیزی نمیسوزد -\nاز تعفن اشیا نیز هوا کثیف میگردد - وقاعده کلیه اینست\nکه بعد از مردن کل اجزای حیوانی و بعضی اجزای نباتی بمدت\nاندك متعفن میشود و در ممالك گرم سیر بمجرد مردن تعفن دران\nپیدا میشود - و از ان اقسام غازهای مختلف حادث میگردد که بعضی\nاز ان بدرجه افراط سمیت دارد - از تعفن انسان وحیوان و نبات\nمرده مرکبات فاسده مضر صحت پیدا میشود - فضله انسان نیز\nازین قبیل است مثلاً عرق که از جلد انسان و یا بول و براز و غیره\nکه از بدن جمیع حیوانات خارج میگردد بعضی از انها چنین است\nکه قبل از خروج از بدن پوسیدگی در ان ظاهر میگردد -\nسوای اسباب فوق هوا از ابخره زمین نیز کثیف میشود زیرا که\nزمین چنانکه تصور میکنیم پاره کل وريك نیست که دران هیچ\nچیز نفوذ نتواند بلکه میان سطح زمین و سطح آبی که در زیر آن\nموجود است تردد هوا کم و بیش جاریست و این هوا از زمین برآمده\nباهوای خارج زمین مختلط میگردد پس اگر در زمین چیزی باشد\nکه سبب کثافت هوا گردد آن چیز از مسامات زمین (بواسطه هوا)\nبرآمده هوای بیرون را که تنفس انسان با آن میشود کثیف","chars":1235,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0136/00007.jpg","first_page":1,"last_page":37,"title":"Risālah-ʾi ibtidāʾi-yi ḥifẓ-i ṣiḥḥah ‏رسالۀ ابتدائى حفظ الصحه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0136/7","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0136/canvas/7","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0136/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0136_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}