{"book":"adl0136","page":19,"text":"( ١٦ )\n\n( باب دوم در بیان آب )\n\nفصل اول در بیان - ضرورت آب مصفا\n\nبرای صحت انسان بعداز هوا آب بدرجه دوم ضروری است -\nبلکه بعضی آب مصفا را بر هوای لطیف ترجیح میدهند - طریقی که\nبرای تصفیه هوا سابق بیان کردید همان طریق از بهر تصفیه آب\nنیز استعمال میشود - زیرا که کثافت آب اکثریه از اختلاط\nهوا حادث میگردد مگر ماسوای این اسباب دیگری نیز هست که\nآب را کثیف میگرداند که بیان و طریق منع ودفع آنها در فصول\nذیل مبین میشود - انشاء الله تعالی\n\nفصل دوم در بیان وسائل بهم رسیدن آب : -\nوسیله بزرگ بهم رسیدن آب باران است چون باران میبارد\nحصة ازان بدریا وجوی وغدیر وغیره میرود - وحصة را زمین\nجذب کرده بچاه وچشمه وغیره میرساند - بلکه مقدار کثیر آب\nجذب شده از زمین برآمده بدریا وجوی نیز میرسد\nبرفراز کوه بجای باران برف میبارد - و در تموز چون برف\nمیگدازد آب جریان نموده بدریا مختلط میگردد - و از نتیجه ات\nکه در یائی که منبع آن کوهستان باشد بتابستان طغیان می نماید -\nاین امر بر همه واضح است که در حین امساك باران آب دریا\nوجوی و چاه وچشمه کم میشود - بلکه بعضی اوقات چاه و چشمه\nبکلی خشك میگردد - و در موسم باران از کثرت بارش دریا\nطغیان مینماید و آب چاه و چشمه افزون میشود","chars":1046,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0136/00019.jpg","first_page":1,"last_page":37,"title":"Risālah-ʾi ibtidāʾi-yi ḥifẓ-i ṣiḥḥah ‏رسالۀ ابتدائى حفظ الصحه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0136/19","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0136/canvas/19","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0136/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0136_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}